Балагыз су эчәме?

Дөресен генә әйткәндә, бу турыда күптән язарга план корып йөри идем инде. Тик һаман кичектерә килдем, кызым бераз үссен, тәҗрибәм артсын, дип уйладым. Кызымның су эчү белән бәйле гадәтләре дә үзгәрер дип көттем. Тик алай булып чыкмады…

Фото: pixabay.com

Билгеле булганча, су – кеше организмы өчен зур әһәмияткә ия. Табиблар да, спорт буенча тренерлар да беравыздан халыкны көненә тиешле күләмдә су эчәргә өнди. Алар фикеренчә, организмга су җитмәү киләчәктә бик зур проблемалар китереп чыгарырга сәләтле.

Су эчү дигәндә, нәни балалар да игътибардан читтә калырга тиеш түгел, билгеле. Үсә торган организм өчен бу бигрәк тә алыштыргысыз төзүче материал булып санала. Шулай булуга да карамастан, хәзерге заман педиатрлары күкрәк баласына 6 айга кадәр су бирүдән баш тартырга киңәш итә. (Тагын бер кат әйтәм: сүз яңа карашлы заманча педиатрлар турында бара). Алар сүзләренә ышансак, күкрәктәге балага ана сөте дә җитә, чөнки аңарда нәни организм өчен кирәкле барча матдәләр дә бар.

Дөресен генә әйткәндә, мин шушы киңәшкә колак салдым да инде. Чөнки суга карата үзем дә бик битараф. Үземне мәҗбүр итмәсәм, аны бик җиңел генә чәй яки кофе белән алыштырырга мөмкинмен. Шул рәвешле, биш айга кадәр балам суның нәрсә икәнлеген дә белмәде. Аннары исә әкренләп каптыра башладым, чөнки без ими ашаудан туктадык… Һәм шундук яңа проблема белән очраштым: балам суны яратмады. Тегеләй дә итеп карадым, болай да иттем, варенье да болгаттым, нинди генә матур “бутылочкалар” сатып алмадым – барыбер файдасы булмады. Кызым су эчәргә теләмәде.

Бу гадәте үсә төшкәч тә үзгәрмәде. Сәбәбе нәрсәдәдер – белмим. Әллә алты айга кадәр су эчәргә өйрәтмәү ярамады (алай дисәң, минем төсле башка әниләрнең балалары рәхәтләнеп су чөмерә), әллә кызым бу яктан миңа охшаган: суга битараф…

Фото: pixabay.com

Нигә бу теманы күтәрергә булдың әле, дисезме. Чөнки эссе көннәр җиткәч, быел бу тема минем өчен аеруча актуальләште. Бактың исә, һава температурасы 25 градустан югарырак булганда, нәниләргә, бигрәк тә актив балаларга бик тә игътибарлы булырга кирәк икән. Тиешле күләмдә сыекча кулланмаган очракта, кояш аларга бик тиз “суга” ди. Кызганыч, мин моны үземнең начар тәҗрибәдә генә белдем шул. Хәзер барысын да рәттән сөйлим.

Көннәрдән бер көнне кызым белән паркка йөрергә чыгарга карар кылдык. Төш вакытында артык кызу дип, иртәнге уннар тирәсен сайладык. Озак та йөрмәдек, югыйсә, ике сәгатьтә өйгә кайтып җиттек. Тик кич белән кинәт кенә кызымның температурасы күтәрелде, коса башлады. Шундук ашыгыч ярдәм чакырттык. Тамак төбе кызыл түгел, салкын тимәгән диделәр. Диагноз: балага кояш суккан! Менә сиңа мә!

Аллага шөкер, икенче көнгә температураның эзе дә калмаган иде. Шулай да, мин әле шактый гына бу очрак өчен үземне гаепле сизеп йөрдем. Җәй көне балага күпме су бирергә дигән теманы шактый тәфсилләп өйрәндем. Хәзер сезгә дә берничә мөһим киңәш бирәм:

Кызу көнне бала организмына аеруча су кирәк вакыт иртәнге як һәм кояш баткан сәгатьләр икән – аны ешрак тәкъдим итегез. Ә менә кызу вакытта исә балага суны әз-әзләп кенә тәкъдим итәргә кирәк.

Ашаган вакытта су эчүдән баш тартсаң яхшы. Бу нәнинең ашказаны өчен шактый авыр, файдасы да әллә ни зур түгел.

Физик яктан актив балаларга суны күбрәк эчертергә кирәк!

Менә шулай, җәмәгать. Шактый гади киңәшләр кебек, тик еш кына алар турында онытып җибәрәбез шул! Ә су яратмаган балаларга аны ничек яраттырырга, дигән сорау үзем өчен дә сер булып кала әлегә. Юлын тапкач, бу темага тагын бер әйләнеп кайтармын әле.

Яшь әни язмалары…

Бала киемнәрен ник махсус порошок белән генә юарга ярый?

Дөресен генә әйткәндә, бу темага язарга күптән план корып йөри идем инде. Тик чын-чынлап оялдым! Чөнки кызыбыз туып ике-өч ай узгач, сабый өчен порошок, кондиционер сайлауга әллә ни зур игътибар бирми башладым.

Фото: pixabay.com

Тик күптән түгел өч яшен тутырган сабыйларның да әйберләрен һаман балалар өчен махсус порошок белән юучы әниләр барлыгын белгәч, әлеге темага яңадан тукталырга карар кылдым. Алдан ук әйтеп куям, мине кабатлый күрмәгез!

Әлбәттә, авырлы вакытта һәрвакыттагыча бу теманы яхшылап өйрәндем. Белгечләр киңәш иткән иң кыйммәтле порошокны сатып алып, туачак сабыемның пеленкаларын, ыштан-күлмәкләрен юып мәш килгәнлегем һаман хәтердә. Әле алай гына да түгел, бала киемнәрен салыр алдыннан, кер юу машинасының эчләрен дә яхшылап чистарттым – микроблар кала күрмәсен, янәсе. Порошокны да бит әле күп салырга ярамый, бер ике аш кашыгы да җитә дип өйрәтте китап…

Тик теге кыйммәтле порошок беткәннән соң, мин дөрес әни булудан туктадым. Юк, ялгышам, тагын бер балалар порошогы сатып алганмын икән әле, тик бу юлы инде шактый арзанракны. Аннары исә бала өчен аерым, үзебез өчен аерым порошок сатып алу мине ни сәбәпледер туйдырды. Баланың киемнәрен өлкәннәр өчен порошок белән юа башладым.

Әйтергә дә оят, соңрак гомумән бозылдым: кая анда кер юу машинасын юып вакыт әрәм итү, бала киемнәре белән үзебезнекен бергә кушып юа башладым хәтта.

Нәрсә әйтим, бала өчен махсус порошок белән гомуми порошок арасында әллә ни аерма күрмәдем. Киресенчә, гади порошок яхшырак та юа кебек тоелды әле миңа. Шулай булгач, рекламага ышанып, әллә нинди бер кирәксез кыйммәтле нәрсәләргә акча әрәм итү урынлы микән? Чөнки кибеткә керсәң, анда бала порошокларының ниндие генә юк бит.

Фото: pixabay.com

Юк-юк, сез мине аларга каршы дип уйлый күрмәгез тагын. Әлбәттә, каршы түгел, мин үземнең бу өлкәдәге булдыксызлыгымнан читенсенәм дә әле. Ничек кенә булмасын, өйдә бала керләре өчен махсус порошок булу бик мөһим, бигрәк тә беренче айларда. Кем белсен, бәлки бала аллергиягә бирешә торган нәни булыр. Бу очракта сезгә махсус порошок кына ярдәмгә киләчәк. Бердәнбер киңәш: бу мәсьәләдә акыллырак булу зыян итмәс. Ягъни,рекламаларга ышанмыйча, башта арзанлырак порошокка өстенлек бирегез. Әгәр дә ул нәнинең тән тиресенә начар тәэсир ясамаса, шуның белән юуны дәвам иттерегез. Бетте-китте, проблема юк.

Аннары бит әле өлкәннәр һәм балалар өчен порошоклар составлары буенча аерыла дигән фикерләр дә йөри. Ягъни, балалар порошогы организм өчен зыянлы матдәләрсез эшләнә. Бу сүзләрдә дә дөреслек юк түгелдер. Шулай булгач, балалар порошогы нәниле йортның аерылгысыз өлеше булырга тиеш булып чыга.

Фото: pixabay.com

P.S. Язманы язып бетереп, бер кат укып чыккач, тиз генә кибеткә барып кызым өчен махсус порошок алып кайту теләге туды. Шулай итми булмас, ахрысы…

Яшь әни язмалары

Апа-абыйдан калган аяк киеме – кигезергә ярамый!

Әйе, сез дөрес аңладыгыз: без бүген сезнең белән тагын бер кат бала-чага аяк киемнәре турында сөйләшербез. Хәтерләсәгез, кызым беренче тапкыр тәпи киткәч, бу турыда тәфсилләп беренче тәҗрибәм белән уртаклашкан идем инде. Хәзер исә сезгә тәҗрибәле әни буларак төпле киңәшләр бирәсем килә.

Фото: pixabay.com

Әни булып “эшләүнең” ике елында ясаган төп нәтиҗәм шул булды: сабыйларга аяк киеме сайлау эшенә бик җитди карарга һәм, гомумән, баланың аяклары төзелеше, йөрешен һәрвакыт контрольдә тотарга кирәк.

Сизеп торам: минем бу җөмләдән соң күп әниләр “тагын юкка куркыта инде”, дип уфтанып, ачуланып куячак. Тик бу чыннан да шулай, җәмәгать. Күпләрегезнең үзенчәлекле төзелештәге аякларга игътибар иткәне бардыр – кемнеңдер алар Х формасында, кемдәдер яссы табанлык, ә кемнеңдер аяк очлары эчкә карап тора (уф, дөрес аңлаттым микән инде). Һәм беләсезме нәрсә? Күп очракта бу генетик үзенчәлек түгел, ә нәкъ менә кечкенә чакта ата-ананың баласының йөрешендәге тайпылышларга игътибар итеп, аларны юкка чыгару өстендә эшләмәве нәтиҗәсе. Белгечләр фикеренчә, әгәр дә проблема вакытында ачыклана икән, аны күп очракта тулысынча юкка чыгарып була.

Бер генә мисал китерәм. Билгеле булганча, поликлиникаларда безгә баланы ортопедка бер яшьтә һәм өч яшьтә күрсәтергә киңәш итәләр. Бер танышым нәкъ шулай эшләгән дә. Беренче баргач, ортопед барысы да яхшы дип кайтарган. Ә өч яшьтә килгәч исә, балада мин өстә китергән деформацияләрнең берсен ачыклаган һәм ата-ананы “нигә иртәрәк килмәдегез, кая карадыгыз”, дип сүккән. Шуннан соң әлеге гаилә баланың аягын дәвалауга керешкән. Ниһаять, ике ел узгач, балага биш яшь тулгач, вальгусны тулысынча җиңә алганнар. Ә табиб әйтүенчә исә, әгәр дә бу беренче карашка әллә ни җитди булып тоелмаган тайпылыш иртәрәк ачыкланган булса, аңардан күпкә тизрәк җилләр искән булыр иде.

Менә шулай, җәмәгать. Бу хикәянең төп нәтиҗәсе нинди? Әйе, баланың аякларын һәрвакыт контрольдә тотарга һәм бераз булса да шик-шөбһәгез бар икән, шундук ортопедка күренергә кирәк.

Фото: pixabay.com

Тагын бер мөһим киңәш – балагызга беркайчан да башка сабыйлардан калган аяк киеме кигермәгез.Монысын әле үзем дә күптән түгел генә белдем. Бактың исә, аяк киеме үзенең беренче хуҗасының табан астын кабатлый икән. Нәтиҗәдә, әлеге аяк киеме баланың аяклары формалашуга тискәре йогынты ясарга мөмкин. Әгәр дә аннан алдагы хуҗаның табан асты проблемалы булса, әлеге сандалик яки ботинка янына якын да килергә ярамый. (Минем әни бу җөмләдән соң “без дә үстек әле, сезне дә үстердек, табан астына карап тормадык”, — дияр иде).

Ә сез алай дип уйламагыз! Чөнки бу аяклар матур булсын өчен генә түгел, ә беренче чиратта, сәламәт булсын өчен кирәк! Дөрес формалашмаган аякларның тискәре нәтиҗәсе яшь барган саен үзен сиздерәчәк. Аяклардагы авырту белән генә түгел, әлбәттә. Умыртка сөяге шулай ук зыян күрә икән.

Нишләп әле бу темага алындың, дисезме? Чөнки бу бүгенге көндә минем өчен иң актуаль мәсьәләләрнең берсе. Берничә көн элек кенә кызымның аяклары Х формасына керә башлаган кебек күренде дә, кайгыга баттым әле. Ортопедка язылдым инде. Хәзер түземсезләнеп кабул итү вакыты килеп җиткәнне көтәм.

Яшь әни язмалары

Имезлекне нәрсә белән алыштырырга? /КИҢӘШЛӘР/

Вәгъдә иткәнемчә, имезлек темасын дәвам иттерәбез. Баланы имезлектән аеру проблемасы белән очрашканнар яхшы белә: сабыйны әлеге гадәттән тиз генә аердың да, шуның белән эш бетте түгел. Нәниләр көн дәвамында әлеге тынычлану чарасы турында булдыра алганча сирәгрәк искә төшерсеннәр өчен шактый тырышырга туры килә…

Фото: pixabay.com

Күз алдына гына китерегез: моңа кадәр имезлек баланың көйсезләнүләре белән бәйле проблеманы тулысынча хәл итә иде. Ә хәзер әлеге “ярдәмче” юк. Шул рәвешле, теләсәң-теләмәсәң дә аңарга алмаш эзләргә туры килә. Баланың игътибарын ничек итеп башкага юнәлтергә? Хәзер өйрәтәм…

Әлбәттә, өйдә вакытта баланы имезлек турындагы уйлардан читләштерүнең кирәге юк. Ул һәрвакыт нәрсә белән дә булса мәшгуль: имезлек турында искә алырга вакыты да юк. Ә менә машинада, сәүдә үзәкләрендә һәм баланы йоклату процессында сабый әлеге кайчандыр бик кадерле булган нәрсә турында еш искә төшерә, көйсезләнә. Тик ышаныгыз: дөрес ысул сайлаганда, бу проблема бик тиз хәл ителә.

Машинада. Без ерак юлларда еш йөрибез. Шуңа күрә баланы имезлектән аергач, беркадәр вакыт юлда истерикалар тыңларга туры килде. Имезлек белән “эһ” дигәнче йоклап китә торган бала машинада йоклауның нәрсә икәнлеген тулысынча онытты. Мин башта югалып калсам да, үз-үземне тиз арада кулга алып, бу проблеманы хәл итәргә керештем.

Сезгә төп киңәш: машинада бала уенчыклары, китаплар өчен махсус урын булдырыгыз. Озын юлда бергәләп китаплар укыгыз, уеннар уйнагыз. Әлбәттә, бу гына ярдәм итмәячәк. Кагыйдә буларак, бала уенчыктан тиз туя. Бу очракта исә балага тәрәзә артындагы хәлләр турында сөйләү ярдәм итәчәк. Нинди машиналар уза, нинди агачлар кул болгап кала – боларның барысы да бала өчен кызыклы булачак. Әлбәттә, бу шулай ук аны тиз туйдырачак.

Безгә ярдәм итә торган тагын бер бик яхшы чара – салонда сабыйның иң яраткан җырларын, музыка кабызу. Ул аларга кушылып бии, җырлый. Кайчакларда бөтенең бергә җырларга, биергә туры килә, хәтта. Чын концерт!

Сәүдә үзәге. Беркем өчен сер түгел, сәүдә үзәгендә балага игътибар күрсәтеп булмый. Иң зур теләк – аның тыныч кына коляскада утыруы! Йокласа тагын да яхшырак. Тик инде сез аңлаганча, имезлек белән хушлашкач, без коляскада йоклауның нәрсә икәнлеген шулай ук оныттык. Шулай булгач, баланы коляскада тыныч кына утыртуның башка ысулларын эзләргә туры килде.

Иң яхшы ысул нинди дип уйлыйсыз? Әлбәттә, ашату! Хәзер мин сәүдә үзәкләренә барганда, кызымның сумкасын азык-төлек белән тутырам. Анда һәрвакыт су, өчпочмак (балагыз ярата торган башка пешкән ризык белән алыштыра аласыз), алма, тагын берәр төрле җиләк-җимеш, кыяр, печенье, шоколад, балалар өчен махсус кибет ризыгы – җиләк-җимеш пюрелары һәм әзер боткалар була. Бала аз гына шыңшый башладымы – шуларның берәрсен тәкъдим итәсең. Ул исә кәефенә карап, үзенә кирәген сайлап ала. Әлбәттә, кайвакыт ул ризыктан гомумән баш тартырга мөмкин. Бу очракта исә бердәнбер юл – телефоннан мультфильм кую.

Әниләр, сезгә төп киңәш: зинһар өчен, сәүдә үзәгенә барганда, телефоныгызда зарядка тулы булсын! Теләсә кайсы аңлаешсыз вәзгыятьтә мультфильм баланың истерикалары белән бәйле проблеманы “эһ” дигәнче хәл итә.

Йокы. Йокы вакытында баланы имезлек турындагы уйлардан ничек аралап булсын инде, дисезме? Була икән, җәмәгать. Шәхсән миңа балага аның көне буе нишләгәнлеге, кайларга баруы, кемнәр һәм нәрсәләр күрүе турында сөйләү ярдәмгә килде. Әкрен, йомшак тавыш белән салмак кына сөйләгәндә, бала имезлек турында оныта, узган көнен, күргәннәрен исенә төшерә, хәтере белән шул вакытка кайтып килә. Әлеге уйлар белән изрәп йоклап китә, балакаем.

Имезлек суырган вакытта бишек җырларына исе китми иде, хәзер исә аларны да яратып тыңлый башлады. Кайчакларда бер җырны бишәр мәртәбә көйләргә туры килә. Файдасы бар!

Фото: pixabay.com

Менә шулай, җәмәгать. Әлеге язмам сезгә файдалы булыр дип ышанам. Әгәр дә сезнең бу өлкәдә алыштыргысыз ярдәмчеләрегез бар икән, языгыз! Бәлки миңа да ярап куяр.

Яшь әни язмалары

Беренче адымнар… Аяк киеме сайлыйбыз!

Һәр ата-ана баласының тизрәк тәпи китүен көтә торгандыр, мөгаен. Нәкъ менә шул чагында сабый мөстәкыйль тормышка беренче адымнарын ясый, дөньяны башка яктан ача да инде. Шулай да, баланың тәпи киткәнен тыныч кына көтеп яту дөрес түгел икән бит. Тәҗрибәле әниләр бу вакыйгага алдан ук әзерләнеп куярга киңәш итә.

Фото: pixabay.com8-9 айлар тирәсендә бала караватына яисә урындыкка тотынып баса башлый. Аннары исә әкрен-әкрен генә аякларын бер урыннан икенче урынга күчерергә, ягъни тотынып йөрергә өйрәнә. Бу инде беренче мөстәкыйль адымнарга да күп калмаган дигән сүз.

Тотынып басып торырга өйрәнгәч, минем алга балама аяк киеме сатып алу бурычы килеп басты. Шул чагында мин чын-чынлап шок хәлендә калдым. Моңа кадәр оекбаштан битәр берни күрмәгән бу кеп-кечкенә тәпиләргә аяк киеме каян табарга? Аларны ничек дөрес итеп сайлап алырга?

Консультантлар ярдәм итми калмас дип, халык арасында аеруча популяр булган кибетләргә юл тоттым. Әлбәттә, башта интернетка кереп, әлеге аяк киеменең нинди булырга тиешлеге турында укыдым. Иң мөһиме, арткы ягы каты һәм биек булырга тиеш икән. Аннары табан астында яссы табанлылыкка каршы махсус “стелька” булса яхшы дип язганнар. Ә менә күннең чын яки ясалма булуы исә әллә ни мөһим түгел…

Тик кызганыч, әлеге сәүдә үзәкләрендә безнең аякка ярый торган бер генә размер да булмады. Шунда бер сатучы сандалиларны интернет аша заказга ясатырга киңәш итте. “Сезнең 10 сантиметрлы аякка кибеттә берни табылмаячак” – дип кырт кисте ул.

Әйе, интернетта сандалины баланың шәхси размерлары буенча эшләп бирә торган төркемнәр гаять күп. Тик әлеге аяк киеме бәяләрен күргәч, күзләрем шакмак булды. Күп дигәндә ике-өч айдан бәләкәйләнәчәк бу сандалилар өчен 1500 сум акча сорыйлар (!).

Юк, мин әйтәм, болай булмый – очсызлы аяк киеме эзләп карарга кирәк. Яңадан зур сәүдә үзәкләренә юл тоттым. Аллага шөкер, кибетләрнең берсендә яхшы консультан эләгеп, миңа ике төрле сандали сайлап бирде. Аларны балага кигереп карый-карый хәлдән тайдык – яңадан туй күлмәге сайлагандай булдым.

Фото: pixabay.com

Тик әлеге яңа, матур сандалиларга рәхәтләнеп сөенергә дә өлгермәдем, әллә каян гына килеп чыккан танышым – ике бала анасы – бөтен кәефемне кырды. “Кем инде беренче адымнар өчен балага шундый гади сандали ала? Махсус ортопедик аяк киеме кирәк”, — дип сүгеп ташлады бу мине. Аннары шундый аяк киемнәре белән сату итә торган кибеткә алып кереп китте. Андагы бәяләр исә мине тагын да шаккаттырды — 4-5 меңгә дә аяк киемнәре бар, хәтта.

Әлбәттә, ирем белән киңәшләшми торып, мондый кыйммәтле аяк киеме алырга батырчылык итмәдем. Теге ике сандаликны күтәреп кайтыр юлга чыктым. Төнлә дә шул сандалилар белән саташып чыктым. Төш тә күрдем әле: янәсе, бер зур капчык сандаликлар төяп, республиканың иң яхшы ортопеды янына киткәнмен икән. Капчыкны бушатканмын да, шулар арасыннан минем кызга туры килә торганын сайлап бирергә кушканмын…

“Менә бит проблеманы хәл итү юлы бар! Чыннан да, ортопедка язылырга кирәк…”, — дип, уянып киттем. Һәм шул ук кнне бер кулыма кызымны, икенчесенә сандаликларны кыстырып, табиб янына юл тоттым. Һәм, беләсезме, ул миңа нәрсә диде? Әгәр табиб күрсәтмәләре булмаса, балага ортопедик аяк киеме кидерү, киресенчә, зыянлы икән. Ә мин алган 500 сумлык сандалилар исә, русчалатып әйтсәк, “самое то” булып чыкты. (Уф… ярый теге кыйммәтле аяк киемен алмаганмын әле…)

Ниһаять, тынычландым, җәмәгать! Шуңа күрә сезгә төп киңәшем: балага беренче адымнары өчен аяк киеме сайлар алдыннан башта ортопедка күренеп кайтсагыз яхшы. Ул сезгә нинди аяк киеме кирәк икәнлеген тәфсилләп аңлатып бирәчәк. Бары тик шуннан соң гына кибетләргә ашыксагыз яхшы..

Яшь әни язмаларыннан…

Балага дөрес кием сайлыйбыз!

“Кием-салым турында күп яздың бит инде син, җитте!”, — дип әйтергә ашыкмагыз әле, җәмәгать. Әйе, яздым… Тик менә “дөрес” кием турында язганым булмаган икән әле…

Дөресен генә әйткәндә, сабыйларны киендерү кагыйдәләрен һәр ата-ана белә. Моңа өйрәтеп торасы юк. Тик күптән түгел мин бер мәкаләгә тап булдым. Автор баланы дөрес итеп киендерергә өйрәткән, сабыйларны ничек киендерүнең нәни психикага тәэсире бармы-юкмы дигән сорауга җавап эзләгән.

Шәхсән минем өчен интернеттагы бу мәкалә шактый кызыклы кебек тоелды. Өстәвенә, шактый ата-аналар баланы матур итеп киендерү өчен акча туздырырга яратмый. Төпчек балалар, кагыйдә буларак, өлкәннәрдән калган киемне киеп үсә. Бу аңлашыла да, чөнки әлеге кием-салым күп очракта өр-яңа була. Тик чынлыкта исә ата-анадан бу өлкәдә шактый игътибарлы булу таләп ителә икән. Чөнки, дөрес итеп сайланмаган позиция баланың психикасына шактый тискәре йогынты ясарга мөмкин ди.

Ярар, озак сөйләп тормыйк, эшкә күчик. Балага кием-салым сайлауның гомуми кагыйдәләре.

Уңайлылык. Беренче чиратта, кием-салым бала өчен уңайлы булырга тиеш. Ул бит бер урында гына утырмый – уйный, йөгерә, сикерә. Шулай булгач, кием-салым баланың хәрәкәтләренә комачау тудырырлык булмасын.

Тукыма. Һәр ата-ана белә: бала-чага киеме өчен өстенлекле булган иң яхшы тукымалар – мамык, табигый вискоза һәм лён. Бер яшькә кадәрге балаларның киемнәре тулысынча әлеге тукымалардан эшләнгән булса яхшы, ә менә бераз үсә төшкәч, аларның тәнгә тиеп торган өлеше генә табигый тукымалардан булса ярый.

Бу кагыйдә җәй көне аеруча актуаль. Ник дигәндә, бала еш тирли, аның тәненә русчалатып әйткәндәге “потничка” чыга. Ә синтетик материаллар исә бу хәлне тагын да катлауландырырга сәләтле.

Кыска күлмәк алмагыз! Тагын бер мөһим кагыйдә: кызларга күлмәк сайлаганда, аның озынлыгына игътибар итәргә кирәк. Балага бер яшьме, икеме, тик күлмәктән аның трусигы күренеп торырга тиеш түгел. “Бала бу зонаның яшерен, интим икәнлеген хәзер үк аңласын”, — дип киңәш итә белгечләр.

Төсләр. Төсләр теләсә-нинди булырга мөмкин. Бердәнбер кагыйдә: аларны малайларныкы һәм кызларныкына бүләргә ярамый. Бу стереотиплардан читтә торсаң яхшы. Малайларда кызыл күлмәк яки футболка, кызларда зәңгәр комбинезон бик матур утырырга мөмкин бит.

Калган киемне яңасы белән буташтыр. Төпчек балалар бары тик өлкән апа-абыйларыннан калган киемдә генә йөрергә тиеш түгел. Бигрәк тә үсә төшеп, барысын да аңлый башлагач…

Әлбәттә, кисә ярый. Тик баланы вакыт-вакыт яңа кием-салым белән сөендерергә дә онытмагыз. Алайса сабый үзен читкә этәрелгән кебек саный башларга мөмкин. Сабыйның башына: “Әнә, абый/апаны ныграк яраталар, матур киемнәр алалар, ә мин һәрвакыт ул кигән нәрсәне киям”, — дигәнрәк уйлар килсә яхшы түгел. Минем бер танышым апасының күлмәкләрен киеп үскәнлеген һаман да хәтерли әле. “Миңа балачакта жүнле кием-салым эләкәмәде инде”, — дип әйткәне дә бар. Димәк, бу фактны исендә калдырган дигән сүз.

Зәвык белән киендерегез. Баланы һәрвакыт зәвык белән киендерергә кирәк. Бу аңа кыйммәтле кибетләрдән, матур-матур күлмәкләр җыю дигән сүз түгел. Тик бала матур итеп киенә белеп үсәргә тиеш. Алайса ата-аналар арасында “бала-чагага ярамаган тагын”, — дип санаучы һәм баласын теләсә-ничек киендерүчеләр җитәрлек.

Бигрәк тә кызлы әниләр балаларын зәвык белән киендерергә тырышырга тиеш. Бу аның киләчәк тормышына, имиджына зур йогынты ясый дип ассызыклый белгечләр.

Менә шулай, җәмәгать. Кыскача гына шундый кызыклы мәгълүматлар сезгә. Сездә баланы дөрес итеп киендерү белән бәйле кызыклы фикерләр туа икән, языгыз әле. Миңа бик кызык.

Яшь әни язмалары