Рамазан ае уй-фикер сөрешен үзгәртергә сәләтле

Илназ Мөхәрләмов фотосы

Яшь кенә, өйләнмәгән бер егет гомере буе хәерчелектән интегеп яшәгән. Гаиләсен авыр хәлдән коткармак булып көне-төне эшләсә дә, зур уңышларга ирешә алмаган.

Еш кына дуслары арасында баеп китәсе иде дигән уй-хыяллары белән бүлешә башлаган.

— Эх, безнең байныкы кебек мөлкәтем булса иде! Яки аныкы шикелле чибәр хатыным! Байның кызына өйләнсәң дә әйбәт булыр иде.

Дуслары исә аның бу теләкләренә көлеп кенә караган. Шунда берсе: “Урла да кайт!” – дип киңәш биргән.

Тора-бара әлеге уй егетнең күңеленә тынгы бирми башлаган.

Көннәрдән беркөнне ул, караңгы төшкәч, бай йортын талау максаты белән аның өенә юл тота. Шыпырт кына кереп бер почмакка поса да, байның хатыны белән сөйләшеп утыруын ишетә.

— Кызыбыз да буйга җитте, әнисе, кияүгә бирер вакыт.

— Безгә бай кеше кирәкми инде, әтисе, үзебезнең милкебез дә җитәрлек. Гадел, тырыш һәм Аллаһка ышанучы булса шул җиткән.

— Дөрес сөйлисең! Бердәнбер кызыбызны Рамазан аенда мәчеткә йөреп, ураза тоткан егеткә бирәчәкбез. Мондый кияүгә бар байлыгыбызны калдыру да жәл булмас, – дип, бай хәл итә.

— Картлык көнебездә балабыз бәхете мөһимрәк булыр, акчасы кирәкмәс, – дип хатыны да ирен хуплый.

Егет шушы сөйләшүне ишетеп берни алмыйча өенә кайтып китә.

Рамазан ае җиткәч бер көн калдырмый мәчеткә йөри, ураза тота башлый. Егетебез күзгә күренеп үзгәрә: дуслары белән тузга-язмаган сүзләр сөйләми, гаиләсен аеруча да хөрмәтли, бар күңелен хезмәткә бирә.

Бай әлеге егетне күреп алып аңа ниятен җиткерә:

— Бик тәүфыйклы егеткә охшап торасың. Кызыма лаеклы ир, байлыгыма — хуҗа бул, – ди.

— Сезнең тәкъдимегез кызыктыргыч булса да, мин хәзер Аллаһ ризалыгыннан башка байлык эзләмим, – дип егет җавап кайтара.

P.S.: Күреп торасыз, Рамазан ае керле күңелләргә дә изгелек өстәргә сәләтле. Күңелләребезне пакъландырып, изге Рамазан айларын каршылыйк!

Илүзә БИКЧӘНТӘЕВА әзерләде

Саулыгым-байлыгым: озын-озак яшәү юлын исламда табып була

Фото: pixabay.com

Адәм баласының иң кадерле, иң затлы һәм иң кыйммәтле бердәнбер нәрсәсе — аның саулыгы. Ул шуны саклау өчен теше-тырнагы белән тырыша. Табибларга мөрәҗәгать итә, экстрасенсларга бара. Ләкин байтак очракта мондый эзләнүләр уңыш китерми, чөнки гамәлдә авыруның сәбәбен бетерү түгел, аның нәтиҗәсен дәвалау гына киң урын алган.

Нишләргә? Сәламәт һәм озын-озак яшәү юлын каян табарга? Ислам дине кушканча, мөселманлык гадәт-йолаларын төгәл үтәп яшәүдән!

Ислам дине — кеше сәламәтлегенә бик игътибарлы дин. Коръәндә һәм хәдисләрдә аерым шәхес һәм җәмгыять саулыгы турында кайгырту хокукый нормалар, таләпләр төсен алган.

Беренче чиратта ул шәхси гигиена кагыйдәләрен үтәүне таләп итә. Көненә биш тапкыр тәһарәт алу, юыну, өс-баш киемнәрен, намаз укый торган җирләрне чиста-пакь тоту, тырнак кисү, гаурәт һәм култык асты йоннарын кырып йөрү, сөннәткә утырту — һәр мөселман өчен фарыз эш. Йогышлы бактерияләрнең ризык, су һәм һава аша таралуын булдырмас өчен пәйгамбәребез төчкергәндә һәм йөткергәндә авыз-борыннарны капларга, аш-су өстен ябарга, йокыдан торгач юынмаган килеш ризыкка орынмаска, акмый торган суда кече хаҗәтеңне үтәмәскә һәм коенмаска кушкан.

Хәдисләрдә өеңне һәм ишек алдыңны, юлларны һәм кеше күп җыела торган урыннарны чиста тотарга кушу, кеше йөргән җирдә, күләгә һәм чишмә-коелар тирәсендә тышка чыгудан тыю — җәмгыятьнең саулыгы турында борчылудан.

Коръән һәм хәдисләр зыян китерердәй хәрәм ризыклар ашаудан һәм эчүдән тыялар. Үләксә, кан, дуңгыз ите, бисмиллаһи-аллаһеәкбәр әйтми суелган, буып, кыйнап үтерелгән, егылудан, сөзүдән үлгән терлекләр ите шундыйлар рәтенә керә. Кешенең җан-тән, акыл саулыгы турында кайгыртып, изге язмалар аракыны, исерткеч эчемлекләрне, наркотикларны хәрәм дип игълан иткән.

Адәм баласының үз-үзен тотышы да ислам динендә игътибардан читтә калмаган. Ул зиначылык, ирләр белән ирләр якынлык кылуны зур гөнаһка саный. Күреме вакытында, бала тапканнан соң хатынга якын килү тыелган эш һәм моның нигезле булуын күп санлы фәнни тикшеренүләр кире кагылгысыз итеп раслады.

Ислам дине тыеп кына калмый. Ул җирдәге байлык, рәхәтләрне киң кулланырга рөхсәт итә һәм хуплый. Тик, әлбәттә, авыруга сабышмас өчен туймас тамакка әйләнмәскә кирәк. Ураза тоту — сәламәтлек өчен гаять файдалы.

Иманыбызны саклап, мөселманлык гадәт-йолаларын төгәл үтәп яшәү безгә гомер буе таза-сәламәт булып калырга булышыр, җир йөзендә яшәвебезне сәгадәтле һәм шатлыклы итәр.

(«Шифалы йөз киңәш» китабыннан)

Тарих битләреннән: Үлемсез полк

Фотода Татарстанның Яңа Чишмә районының Акъяр башлангыч мәктәбе укучылары

Бөек Ватан сугышы безнең илебездә кемнең генә гаиләсенә кайгы-хәсрәт алып килмәде икән? Ерактан эзләмим: үземнән башлыйм. Мин әтиемне бик хәтерләмим. Ул вафат булганда миңа нибары 2 яшь кенә булган. Иртә үлеменә нәрсә сәбәпче булган дип уйлыйсыз? Әйе, ул да шул канкойгыч сугышта катнашкан, башыннан ахырына кадәр аның дәһшәтен үз күзләре белән күргән. Әмма, Аллага шөкер, күп кенә медаль-орденнар тагып, туган якларына исән-имин әйләнеп кайта алган, һәм ике дистәләрчә еллар узгач, әнием белән мине тудырганнар. Ләкин, тыныч тормышта бәхетле булып, озак яшәргә язмаган аңа, мине ятим итеп, сугыш кырларында алган йөрәк авыруларыннан бу фани дөньядан яшьли китеп тә барган…

Ә сез, яшь дусларым, миңа караганда бәхетлерәк, ул сугышларны ишетеп кенә беләсез, әби-бабайларыгыз сөйләве буенча гына күз аллыйсыз. Киләчәктә дә шулай гына була күрсен иде. Күкләребез имин булып, сугышлар сезгә ятимлек, ачы кайгы, йөрәк ярасы алып килмәсен.

Безнең ул сугышны беркайчан да онытырга хакыбыз юк. Илебез тынычлыгы өчен батырларча сугышкан, һәлак булган әтиләребезне, бабайларыбызны, ватандашларыбызны хәтеребездән чыгарырга тиеш түгел без. “Үлемсез полк” россиякүләм акциясе дә нәкъ менә шул уңайдан, Бөек Ватан сугышында катнашкан туганнар турында хәтерне саклау максатыннан уйлап табылды. Сез дә ул турыда беләсез, дуслар. Ишеткәнегез дә, күргәнегез дә, хәтта катнашканыгыз да бар. Әйдәгез тагын бер кат шуны хәтеребездә яңартып узыйк.

Үлемсез полк – Россиядә һәм Бөек Ватан сугышында катнашкан кешеләр яшәгән башка илләрдә дә Җиңү көненә багышлап уздырыла торган чара. Биредә һәрбер кеше катнаша ала, һәм алар Бөек Ватан сугышында катнашкан туганнарының фотосурәтләрен рамкага кертеп, чарада күтәреп баралар.

Беренче мәртәбә “Үлемсез полк” чарасы Томск шәһәрендә 2012 елда уза. Анда 6000 артык кеше катнаша.

Ел саен «Үлемсез полк» акциясенә кушылучы шәһәрләр һәм илләр саны арта бара. 2018 елда Россиядә барлыгы 10 миллионнан артык кеше катнаша, шуларның 360 меңнән артыгы — Татарстаннан.


Сез беләсезме?

– Казанның 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы музей-мемориалы мөдире Михаил Черепанов сүзләренчә, Бөек Ватан сугышында Татарстаннан 700 меңгә якын кеше фронтка алынган, алардан 390 мең кеше туган якларына әйләнеп кайтмаган, шуларның 180 меңе хәбәрсез югалган булып исәпләнә.

– Россия Оборона министрлыгы архив мәгълүматларына таянып, 2007 елдан Интернетта «Мемориал» гомумиләштерелгән мәгълүмат базасы ачылды. Ул ел саен тулыландырылып барыла, озак еллар хәбәрсез югалганнар рәтендә торган исемнәрне ачыкларга ярдәм итә.

Рәзинә ИСМӘГЫЙЛЕВА

1 Май — Яз һәм Хезмәт бәйрәме белән!

Беренче Май килде жиргә,
Якты нурга кумелеп.
Төрле төскә керде җиһан
Матурлыкка төренеп.

(Л. Ф. Гиматдинова)

Кадерле дусларыбыз!

Сезне барчагызны — Яз һәм Хезмәт бәйрәме белән котлыйбыз!

Беренче май — иң яраткан бәйрәмнәрнең берсе, язгы яңару, киләчәккә якты өметләр, тирән ихтирам һәм хезмәткә югары бәя биру символы. Язны барыбыз да аның жылысы һәм тормышка яңа өметләр алып килүе өчен яратабыз.

Беренче май — гаиләгез, якыннарыгыз белән күнелле ял итү бәйрәме булсын! Сезне ямьле язгы көннәр һәм тыныч аяз күк йөзе куандырсын! Сезгә нык сәламәтлек, бәхет һәм иминлек телибез.

Фото: pixabay.com