Лагерьда да иминлек кайгыртыла

Татарстанда балаларның җәйге лагерьларында юл хәрәкәте куркынычсызлыгы буенча төрле чаралар уздырыла. Мәктәп лагерьларында ял итүче балалар юл йөрү кагыйдәләрен кабат искә төшереп кенә калмый, юл инспекторлары катнашында профилактик чараларда да катнаша. 

Шундый чараларның берсе Чирмешәннең 2нче номерлы мәктәп лагерында да узды. Биредә балалар дүрт командага бүленеп, кагыйдәләрне белүдә сынашты. Аларның эшенә бәя бирергә килгән ЮХИДИ хезмәткәрләре һәм җирле Юл хәрәкәте иминлеге дәүләт оешмасы вәкилләре дә читтән генә күзәтмәде: “Без кагыйдә белән дус” уены уздырдылар, балаларга велосипедта имин йөрү турында тәфсилләп аңлаттылар. 

Чаллының 77нче гимназиясе һәм 78нче һөнәри лицее каршында эшли торган лагерьда юл кагыйдәләрен белүгә багышлап квест-уен үткәрелгән. Монысында балаларга квест станцияләрен узу өчен юл кагыйдәләре, беренче медиөина ярдәме күрсәтү буенча белемнәрен, велосипедта җилдерү осталыкларын эшкә җигәргә туры килгән. 

ЮХИДИ хезмәткәрләре мәктәпкәчә белем бирү оешма хезмәткәрләрен дә игътибарсыз калдырмый. Татарстанның ЮХИДИ идарәсе пропаганда бүлегеннән хәбәр итүләренчә, алар өчен районнарда шушы темага лэпбук әзерләү бәйгесе игълан ителгән. 

«Сабантуй» журналы белән дөнья тирәли: 6 яшьлек сукыр җырчы

Үсмер вакытта бер-береңне ничек кенә үчекләмисең: йөз-кыяфәттән дә гаеп табыла, кылган эш-гамәлләр дә мыскылларга сәбәп була. Сыйныфтагы кызның кистерелгән чәченнән мәзәк табучылар да, кызлар кебек чигү эше белән мавыккан малайлардан көлүчеләр дә очрый. Сезнең белән дә шулаймы? Исегез китмәсен! Үзгә булуы белән танылган яшьтәшләрегездән үрнәк алыгыз.


“Бәйләүче малай”

Американың Висконсин штатында яшәүче 11 яшьлек Джона Ларсон интернетта төрле видеолар карап, биш яшьлек чагында ук бәйләргә өйрәнгән. Нәтиҗәдә, бәйләү аның өчен аерылмас бер шөгыльгә әйләнгән. Хәзер аның инстаграмдагы сәхифәсенә язылучы 50 меңләп кеше бар һәм алар малайның кул эшләрен бик теләп сатып ала икән. Оекбаш, шарф, плед, юрганнар… Джона бәйләү әйберләрен сатып кына калмый, ә кергән акчаның бер өлешен Эфиопия балалар йортына күчерә икән. Бактың исә, аның үзен дә шуннан тәрбиягә алган икән. “Бәйләү мәктәптән соң тынычландыра. Минем өчен моннан да яхшы әйбер юк”, – ди малай.

Фото: chips-journal.ru


Сукыр җырчы

Аны инде бүгеннән үк “кечкенә Стиви Уандер”, дип атыйлар. Американың танылган музыканты 68 яшьлек Стиви Уандер тумыштан начар күрә. Шуңа да карамастан, дөньякүләм танылырга бу кимчелеге комачау итмәгән. Америкада яшәүче 6 яшьлек Аветт Манесс та берни күрми диярлек. Шулай да дүрт яшьтән музыкага тартылган, җырлый, пианинода, гитарада уйный. “Уен коралларыннан аерып та булмый үзен”, – ди әнисе.

Фото: kpcdn.net


Очраклы модель

Бөекбританиядә 5 яшьлек Элия Энверем танылган балалар кием коллекциясенең йөзенә әйләнгән. Андый хәлләр була инде ул, дисезме? Ә бит аңа кадәр ак тәнле, сары чәчле (андыйларны альбинос дип атауларын ишеткәнегез бардыр), башка туганнарыннан аерылып торган малайдан бармак төртеп көлгәннәр. Барысына да очраклылык сәбәпче: әнисе улының фотосын социаль челтәргә элгән, танышлары анда модельләргә хас билгеләр күренүен әйткән һәм танылуга юл ачылган.


Үрнәк укытучы

Техас штатында мәктәпкә чәчен кистереп килгән кызны күрү белән сыйныфташлары дәррәү килеп мыскылларга тотына. Малайларга охшап калган, янәсе. Кече яшьтәге кыз үпкәли, билгеле. Моны күреп алган башлангыч сыйныф укытучысы Шэннон Грим барысын да шаккатыра: озын толымнарын кистереп, кыз бала кебек үк зәңгәрсу бантлар тагып килә.

Алай гына да түгел, Шэннон кызны авыр минутларда кыю була белгән өчен ай укучысы премиясенә дә тәкъдим иткән. Кызга медаль тапшырыла, ә ул аны укытучысына бүләк итә. Яшәсен дуслык!

 

Фото: chips-journal.ru


Фәрит Салихов әзерләде

Җәйге уңышлар турында сынамышлар

Җәй рәхәте башланды. Күктә кояш елмая, күлдә балыклар сикерешә, болыннар чәчәккә күмелә, тау битләрендә җиләк өлгерә… Бүген без сезгә, сездән сораулар да көтмичә, җәйге уңышлар турында сынамышлар бирергә булдык. Табигать кочагында ял иткәндә күзәтегез әле, көндәлекләр алып барыгыз, түбәндәге сынамышлар дөрес микән?

Фото: pixabay.com

Җәй көне гел томан булса, гөмбә күп булыр.

Имән чикләвеге күп булган елны кыш җылы килә һәм алдагы җәй – туклык.

Каен агачында бөресе күп булса, тары бик уңар.

Кура җиләге дә, каен җиләге дә күп булса, киләсе елга арыш яхшы булыр.

Чикләвек агачында бөре күп булса, солы уңар.

Чыршы күркәләре башында булса, ашлыкны иртә чәч, әгәр дә төбендә булса – соң чәч.

Шомырт уңган елны ачлык булыр, алма уңган елны туклык булыр.

Җәй көне миләш уңса, арыш яхшы булыр, шомырт уңса, арыш начар булыр.

Карама агачында чәчәк булса, карабодай уңар.

Кузгалак көпшәсе юан булса, киндер бик уңар.

Кура җиләгенең элек өлгергәне эре булса, ашлыкның иртә чәчкәне уңар.

Миләш уңган елны арышны күп чәчәргә кирәк: уңышы күп булачак.

Ногыт борчагы биек булса, киндер бик уңар, сабан ашлыгы да уңар.

Җәй көне эшләргә тиешле эшләр

Көттереп кенә булса да җәй дә җитте, дуслар! Мәктәп укучыларының каникуллары хәзер, безне 3 ай буе ял көтә! Балаларга кайвакыт диңгез буйлары түгел, ә үз гаиләсе белән рәхәтләнеп күңел ачу, табигатьтә ял итү күбрәк шатлык китерә ала. Бу җәйдә шушы гади ысулларны кулланып карагыз әле, һичшиксез, әти-әниләрнең дә, балаларның да күңелләре булыр.

Фото: pixabay.com

1. Бөтен гаилә белән иртәнге йөгерүгә чыгыгыз.

2. Иртәнге чыкта яланаяк йөрегез.

3. Табигатьтә күнегүләр ясагыз.

4. Иртәнге ашны ачык һавада ашагыз.

5. Җиләк-җимешләрдән төрле пироглар пешерегез һәм күршеләрне, дусларны сыйлагыз.

6. Өйдә үзегез лимонад ясап карагыз.

7. Асфальтта төсле бур белән рәсем ясагыз, исемнәрегезне языгыз.

8. Бергәләп велосипедта йөрегез.

9. Кәрзин белән ашамлыклар алып пикникка чыгыгыз.

10. Табигатьтә бадминтон, волейбол һ.б. уеннар уйнагыз.

11. Сабын куыгы конкурсы оештырыгыз: кемнеке иң зур, иң кечкенә була, кемнеке ераграк оча һ.б.

12. Комлы пляжда рәсемнәр, төрле сыннар ясагыз, кабырчык җыегыз.

13. Һава еланы очыртыгыз.

14. Җылы җәйге яңгыр астында йөгереп алыгыз.

15. Кояш баеганны каршылап, матурлыкка сокланыгыз.

16. Палатка белән табигатькә чыгып, кунып калыгыз, төнге күктән йолдызларны күзәтегез. Йолдыз атылганда, теләк теләгез.

17. Күмердә бәрәңге пешереп ашагыз.

18. Елга буендагы үрдәк, кошларны ашатыгыз.

19. Су сибеш уены уйнагыз.

20. Бергәләп яңа китаплар укыгыз.

21. Кызыклы әйберләр алып, кая да булса фотога төшәргә барыгыз.

22. Яңа кул эшенә өйрәнегез. Мәсәлән, балчыктан ясарга, карвинг яки эбру техникасына.

23. Атка атланып йөрегез.

24. Берәр шәһәргә экскурсиягә барыгыз.

25. Зур һәм баллы карбыз ашагыз.

Кызыклы фотосурәтләрне ясатып, рамга куеп, өй буенча урнаштырыгыз.

Ямьле җәй фотоларда гына түгел, күңелегездә дә озак саклансын!

Быел Россия тулысынча цифрлы телевидениегә күчә

Быел Россия тулысынча цифрлы телевидениегә күчәргә тиеш. Белгечләр ышандыруынча, бу – телевидениенең сыйфатын күпкә яхшыртачак. Узган ел урталарында «цифр»лыга күчү вакытын гыйнвар башы дип хәбәр иткәннәр иде, ләкин ул чигерелде.

 

Кояш, аша мине!

Фото: pixabay.com

Җәй дигәч, иң беренче чиратта кояш күз алдына килә. Кояшсыз җәй җәймени ул! Җылы, матур көннәрдә урамнан кайтып та кермичә уйнарга, туңдырма ашарга, кызынырга була! Кызыну дигәннән, әйдә, синең белән дөрес итеп кызынырга өйрәнәбез!

Ни өчен без кояшта каралабыз?

Җир шарына  кадәр кояшның нурларының бик азы гына килеп җитсә дә, ул күпме  кешене каралтырга сәләтле! Әлеге нурлар безнең тәнгә тәэсир итә, ә организмыбыз алардан саклана, шуңа күрә без кызынабыз. Кызынуның файдалы яклары да күп, зыяны да бар:

Файдасы:

  • кояшта кызыну кайбер авырулардан дәвалый (рахит, салкын тию, аллергия һ.б);
  • кояш нуры тәэсирендә тиредә Д витамины ясала, ә витаминнар организмыбыз өчен бик кирәк;
  • кояшта карагач, безнең кәефебез күтәрелә, елмаясы, көләсе, биисе килә.

Зыяны:

  • кояш астында күп йөрсәң, эссе кагарга мөмкин, шуңа күрә башыңа киеп йөрергә онытма;
  • артык күп кызынсаң, тән тиресе яна, шуңа чамасын белергә, кояштан саклый торган кремнар сөртергә кирәк.

Ничек дөрес итеп кызынырга?

Башыңа кидеңме? Крем сөрттеңме? Алайса кызына башлыйбыз. Кызыну өчен кояш астында ятып тору мәҗбүри түгел. Безне уеннар уйнаганда, берәр эш эшләгәндә дә кояш ашый. Тик шуларны истә тотарга кирәк:

  • җирән (рыжий) чәчле, ак тәнле, яшел күзле булсаң, сиңа кояшта 10 минуттан да артык торырга ярамый, алайса тәнең кып-кызыл булып янып чыгачак;
  • зәңгәр яки яшел күзле, сары чәчле икәнсең, 20 минуттан артык кызынма.
  • кара яки соры күзле, кара тәнле булсаң, сиңа кояшта бераз күбрәк торырга ярый, тик 30-40 минуттан артык түгел.

Эссе көннәрдә кояштан саклый торган күзлек кияргә дә онытма. Ул безнең күзләрне ультрафиолет нурлардан саклый. Кояшлы, матур җәй телибез сиңа!

Зилә САБИТОВА