Чаңгы киеп кызыклы уеннар да уйнап була!

Чаңгыны кыш буе күп шугансыздыр, дуслар. Әгәр бу шөгыль ялыктырса —  чаңгылы дусларың белән уйнап алырга тәкъдим итәбез. «Сабантуй»ның кызыклы кышкы уеннар сәхифәсенә күз салыгызчы:

Чыршы, чыршы, без сине…

«Минем әнием кечкенә чакта әбием һәм бабаем белән Казахстандагы бер кечкенә генә авылда яшәгән. Анда — дала. Далада агачлар юк. Ә кышын далада бөтенләй берни дә юк. 

Ул вакытта кечкенә кыз булган минем әнием Яңа ел алдыннан гел бер генә нәрсә турында хыялланган — яшел чыршы! Яңа ел чыршысы! Тик далада каян табасың аны?! Көндез шырпы яндырып эзләсәң дә табалмыйсың далада чыршыны. 

Нинди генә әкият укыса да — яшел чыршы, нинди генә хикәя укыса да — Яңа ел чыршысы! Ә әниемнең бер генә тапкыр да чыршы күргәне юк! Рәсемдә генә. Кызларының шундый самими хыялын да чынга ашыра алмыйбыз дип, бик борчылган ул вакытта әби белән бабай. Уйлый торгач җаен да тапканнар!

30 декабрь көнне бабам елга янындагы тугайга барып шомырт куагын кисеп кайткан. Аннары әби белән бабай шыпырт кына кызлары күрмәгәндә төне буе иске гәҗитләрне зелёнка белән буяганнар, бахрома сыман кискәләп һәр ботакны (!) шуның белән ябыштырып чыкканнар. Һәр ботакны!

Иртүк әнием бүлмә утрасында торган яшел чыршыга тап була. Шатлыгы эченә сыймаган кыз көне буе үз куллары белән чыршысына уенчыклар ясый. Чын Яңа ел чыршысына! Үз чыршысына!

Әнием әле дә онытмый бу вакыйганы. Иң бәхетле чагым шул иде, һәм шул көннән бирле могҗизаларга ышанам, дия-дия сөйли. «

Мондый әти-әниләр булу үзе могҗиза. 

detivdome.ru сайтыннан

«Могҗизалы носки!» /кыска хикәя/

Васяның әтисе — эшсез калган бер актер була. Ул улына 3 яше тулыр-тулмас ук вакытта гаиләдән китә. Ә әнисен ул бөтенләй хәтерләми диярлек. Вася үзен хәтерли башлаганнан бирле аның гаиләсе — ул үзе һәм бабасы. 

Васяның бабасы ничек тә оныгын аягына бастыру өчен көченнән килгәнен башкара, икешәр эштә эшли. Ләкин илдәге дефицит заманына туры килгән бу елларда акча җыю түгел, ачлы-туклы яшәмәү өчен дә бик күп тир түгәргә килә шул…

Башкалар Сникерс ашаган, кроссовкалар кигән вакытларга туры килә Вася белән бабасының иң авыр еллары. Васяга ул заманаларда олы ир була торып бабасы тегеп-ямаган колготкилар киеп үсәргә туры килә.

Менә шулай мең дә тугыз йөз ничәнчедер бер Яңа елны каршылар вакыт җитә. Вася чыршы төбендә Кыш бабай калдырган озык баскычлы янгын сүндерүче машинасы табу турында хыялланып йөри. Бер дә булмаса Денди приставкасына да риза булырга туры киләчәк, дип үз-үзе белән сүз куеша…

1 гыйнвар иртәсендә Васяны чыршы төбендә искереп беткән йон носки «каршы ала». Иң гарьләндергәне — бу бабасының ноские икәнен күрә бит инде ул!

Шулай да носки эчендә нидер бар иде. Кулын тыгып җәһәт кенә малай бер кәнфит тартып чыгарды. Гап-гади шоколадлы кәнфит бит бу! Васяның күзләре шунда ук мөлдерәп тулды, яшьләре булып аның тормышка ашмаган хыяллары ага иде.

Бабасы оныгының башыннан сыйпады да:

— Улым, ник елыйсың?! Тукта әле. Син киресенчә сөенергә тиеш! Әйе, әйе, бу минем носки, ләкин Кыш бабай тонлә безгә кергәч башканы тапмаган инде. Эш носкида түгел бит. Беләсең килсә хәзер бу носки гади түгел, ә могҗизалыга әйләнгән! Бу кәнфит тә гади түгел!

— Ә нинди?

— Могҗизалы!

— Нишли ала соң бу кәнфит?

— Болай итәргә кирәк, улым. Кәнфитне бүген ашап, носкины кире монда куйсаң, иртәгә аның эчендә кабат нәкъ шундый кәнфит булачак! Һәм шулай көн саен! Йөз ел, мең ел буламы ул, йөз миллион елмы! Көн саен, улым! Күз алдыңа китер!

Вася күзләрен өртте, борынын тартты да, ышаныр-ышанмас кына:

— Белмим инде… Ашап карыйм әле мин аны?, — диде.

— Әлбәттә, ул бит хәзер синеке!

— Кара, бабакай, чынлап тәмле бу кәнфит. Теге гади кәнфитләрдән дә тәмлерәк!

— Соң шулай булмый ни…

Еллар үтә торды, носки үз эшен «эшли» торды. Әле бер тапкыр да бу носки хуҗасын «коры» калдырмады — һәр иртәне бер үк төрле шоколадлы кәнфитне кулына төшерә торган булды.

Балалар бакчасына бергә йөргән дуслары бик кызыга иде Васяга. Әйе инде, алар да баштарак моңа ышанмады, дөресрәге, носкига ышанмады. Ләкин тәрбияче апа да могҗизалар сирәк булса да, очрап куя шул, дигәч, ышанмый хәл юк.

Тик бабайга гына авырга туры килде. Я акча җитмәгән чак булды, я нәкъ менә шушы кәнфитләрне таба алмаган чак булды. Андый вакытта ярдәмгә алдан хәстәрләп куелган буш кәнфит кәгазьләре килә иде.

Вася бераз үсеп, беренче сыйныфка киткәч кенә, бер төнне йокылы-уяулы ятып, носкиның могҗизасын «чиште»…

Инде бу вакыйгалардан соң бик күп вакыт үтте. Вася үсеп, егет булды. Өйләнде. Үзенең дә кечкенә улы туды. Бабасы һаман исән һәм сау-сәламәт диярлек. Зур тату гаилә булып бергә яши бирделәр.

Шулай яши торгач ике мең дә ничәнчедер Яңа елны каршылар вакыт җитте. Гаилә һәрвакыттагыча табын артына җыелды. Васяның хатыны бабайга кыйммәтле электр кырынгыч бүләк итте. Оныкчыгы бабайга дип үз куллары белән рәсем ясаган. Чират Васяга җитте. Вася бер сүзсез бабайга искереп беткән йон носки тоттырды. Бабай яраткан бердән-бер оныгына күтәрелеп карарга да кыймыйча носки эченнә кулын тыкты. Һәм барысын да шаккатырып сулкылдап елап җибәрде. Шул арада сикереп тә торды, кечкенә бала сыман «могҗизалы носки бит бу!!! эчендә дә алма! мин ярата торган яшел алма!!!», дип тезеп китте.

— Кара аны, улым! Гел шушындый яшел алма булсын, яме, носки эчендә!

— Бабай, ник миңа әйтәсең моны. Носки бит могҗизалы, үзе дә беләдер инде синең ни яратканыңны!

Эш күп дип, тормыш мәшәкатьләре дип тормады Вася, көн дә яшел алманы сала торды носкига. Менә инде бер ел диярлек яшел алмасыз кибеттән чыкканы юк. Көлке хәл булса да, онытылып калган көннәрдә төн уртасында да кибет буйлап яшел алма эзләп чыгып киткән чаклары булгалады. Вася командировкаларга киткән чакларда да хатынының «Озакка китәсеңме бу юлы?», дигән соравына, «Юк ла, озак түгел, ике-өч алмадан соң кайтып җитәм», дип җавап бирергә ияләнде.

Яңа ел белән, дуслар! Янәшәгездә гел сезнең өчен чын могҗиза тудырырдай кешеләр булсын!

//storyofgrubas.livejournal.com//

Казанда иң зур кар бабай ясыйлар!

Горький-Әмәт урман-паркында 2 гыйнвар көнне кар бабай ясау буенча ярыш булачак.

Паркта кышны, карны һәм кул сәнгатен яратучылар җыелачак һәм бәйрәм оештырачак. Бәйрәм азагында иң креатив кар сыны да сайланылачак. Шулай ук бу көнне паркта Казандагы иң зур кар бабай да ясалачак.

Вакытны саф һавада кызыклы итеп үткәрәсең килсә, 2 гыйнвар сәгать 13.00 дә Горький-Әмәт урман-паркына кил.

Көрәш бездә – беренче: татар гимназиясе батырларны ачыклады

Казанда урнашкан Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге 2нче татар гимназиясе турында ишетмәгән кешеләр сирәктер. Телебезне саклау, төпле гыйлем һәм милли тәрбия бирү буенча зур эш алып баралар биредә. Тагын бер үрнәк эшләре бар: көрәшчеләр тәрбиялиләр.

– Гимназиядә белем алучы малайларның 70-80 проценты көрәш мәктәбе аша уза, – дип сөйли белем йортының директоры Камәрия Хәмидуллина. – Көрәш – гимназия өчен спорт төрләре арасында беренче урында. Аның шулай булуы, әлбәттә, тренерыбызның үз эшенә булган карашына бәйле. Ул биредә көрәш мәктәбенең базасын булдырды, балаларны әлеге төргә җәлеп итә алды. Иң мөһиме – нәтиҗәсе бар.


Николай Васильевич Крылов шөгыльләндерә балаларны. Һәрберсе өчен борчыла, барысын да үз баласыдай якын күрә, аларның укуы, тәртипләре белән дә кызыксынып тора остаз. Көрәшкә булган мәхәббәтләрен арттыру максатыннан остазның башлап йөрүе, гимназия җитәкчелегенең теләктәшлеге белән биредә һәр Яңа ел алдыннан балалар арасында турнир уздырыла. Быелгысын татар мәгърифәтчесе Шиһабетдин Мәрҗанинең 200 еллыгына багышлап үткәрделәр.

– Шәһәрнең башка мәктәпләреннән дә көрәшчеләр чакырдык. Монысы балаларны көндәшлеккә әзерләү өчен кирәк. Яшь буенча ике төркемгә бүлдек, авырлык буенча категорияләр дә күп. Димәк, җиңүчеләр арасына эләгү дә кыен булмаячак. Бу инде бәйрәм алдыннан аларның кәефләрен күтәрү, җиңү хисләрен тату өчен кирәк, – ди Николай Крылов.

Келәмдә 2нче гимназия укучыларыннан тыш шәһәрнең танылган тренерлары – Илһам Волков, Наил Хәмдиев, Булат Хәбибрахманов кул астында шөгыльләнүче малайлар бил алышты. Бәйрәм алды турнирында көндәшлекне онытып торып, уртак эшләр турында сөйләшә алар. Аларны яшь көрәшчеләр – сәламәт буын тәрбияләү максаты берләштерә.

– Әлеге хыялны чынга ашыру хәзер аеруча катлаулы. Балаларны келәмгә бөртекләп, мәктәп саен йөреп җыярга туры килә, – ди “Авиатор” мәктәбе тренеры Илһам Волков. – Менә шуларны югалтмау өчен мондый турнирлар кирәк тә инде. Оештыручыларга рәхмәттән башка сүз юк.

…Келәмгә башлап 2007 елгы һәм аннан да кечерәк яшьтәгеләр чыга. Иң кечкенәләренең авырлыклары 23 килограммга да тулмый. Аларның көндәшен келәмнән күтәреп алуы да балл белән бәяләнә. Имгәнүдән саклану өчен тренерлар шундый карарга килгән. Соңрак аларны 2004-2006 елгы үсмерләр алмаштыра. Араларында безнең “Сабантуй” журналы призына (http://sabantuyjournal.ru/sport/11726/)  узган ярышларда катнашкан, җиңүчеләр рәтенә күтәрелгән көрәшчеләр дә бар.

– 30 елга якын тарихы булган әлеге турнир – балаларда милли үзаң тәрбияләргә ярдәм итә торган төп проектларның берсе, – ди Камәрия Хәмидуллина. – Көрәш түгәрәгенә йөрүче һәр бала батыр да була алмас. Әмма көрәш мәктәбе аша узган егетләр тулы канлы тормышка яраклы буын булып үсә.

Фәрит Салихов
Илназ Мөхәрләмов фотолары

«Сабантуй» башваткычлар ясаучы Зөфәр абый белән хушлашты

15 ел буе «Сабантуй» журналы битләре аша Татарстан балаларын сканвордлары, ребуслары, башваткычлары һәм уйлагычлары белән сөендереп торган Зөфәр абый Хисамов 77 яшендә якты дөньядан китеп барды. Редакциябез зур югалту кичерде. «Сабантуй» хезмәткәрләре Зөфәр абыйның гаиләсенең, якыннарының олы кайгысын уртаклаша.

Фото: tatar-inform.ru

Айга бер тапкыр елмаеп килеп керүче Зөфәр абыйны барыбыз да ярата идек. Бизәлеш мөхәррире еш кына көтеп алган яңа ребусны кулына алу белән «Зөфәр абый, ник кул көчегезне бетереп шулай вак-вак бизәп торасыз?! Компьютерда эшләп атабыз аны, сез төзегез генә!», — дия иде. Зөфәр абый гел: «Мин ярты-йортылы эшли белмим, кызлар, булгач — булсын, үзем бизим. Яратып ясыйм мин ул рәсемнәрне», дип җавап кайтара иде. Редакциябез башка бинага күченгәндә дә «Ничек итсәк итик, Зөфәр абыйның рәсемнәрен ташламыйк!», дип сүз куештык. Чөнки аның һәр башваткычы һәм ребусы кулдан ясалган бик матур рәсемнәр белән бизәлгән булыр иде. Каралама гына бит бу, дип түгел, ә җиренә җиткереп, бөтен күңелен биреп эшләгәне әллә каян күренеп тора шул.

Зөфәр абыйның авырганын белә идек. Операция кичергәнен дә үзе әйтте. Хастаханәгә ятар алдыннан да «менә, запаска булыр, күп итеп ясадым», дип бер кочак башваткыч кертеп чыкты ул. Төгәл сүзле, тирән фикерле һәм бик җаваплы кеше буларак белә идек Зөфәр абыйны.

Һөнәре буенча ул — укытучы. 65 яшенә кадәр балаларга белем биргән, фәнни тикшеренүләр белән шөгыльләнгән, Татарстанның атказанган мәктәп укытучысы дигән исемне йөрткән чын мөгаллим ул.

Кроссвордлар һәм сканвордлар ясау Зөфәр абый өчен хобби гына. Башваткычлар төзүдән тыш ул тагын сканвордлы басмалар чыгару, нәниләр өчен китапларны иллюстрацияләү белән дә шөгыльләнә. «Минем бер хыялым бар — татарча ребуслар-башваткычларымны туплап китап чыгарасым килә әле», — дип серен чишеп киткән иде Зөфәр абый соңгы күрешүебездә…

Фото: tatar-inform.ru

Фото: tatar-inform.ru