«Сабантуй» почтасыннан: «Күңелле үтә көнебез»

Арча районы Яңасала авылы “Ромашка” балалар бакчасы шаулап гөрләп тора. Монда йөрүче балаларның һәр көнен бәйрәм кебек үткәрергә тырыша тәрбияче Гөлназ һәм Земфира апалары. Әле менә бүген дә бирегә китапханәче Фәридә һәм клуб мөдире Гөлназ апалары кунакка килгән. Аларның килгәнен зур түземсезлек белән көтә нәниләр, чөнки аларга төрле матур, яңа, кызыклы китаплар, төрле уен-җырлар алып килә бит ул апалар.

Үзган очрашулары авыл китапханәсендә А.Алиш премиясе лауретларының китапларын уку көнендә булган иде. Бүген инде үзләре балалар бакчасына нәниләрне сагынып килгәннәр. Нәни дуслары да сер бирә торганнардан түгел шул — алар килгәнче мәдәният хезмәткәрләре көне уңаеннан бик матур әкият сәхнәләштерергә өлгергәннәр.

Әнә Кәҗә (Алсинә Атаева) үзенең бәтиләрен (Зәмирә Әхмәдуллина, Эвилина Мөхәммәтҗанова, Язилә Әхмәдуллина) иярткән дә, үлән уртлап йөри, ә ач, явыз Бүре (Илмир Бламыков) ерактан гына аларны күзәтә. Шул арада ул ике шук бүре малаена (Сәмир Тимофеев, Данир Сафин) ау серләрен өйрәтә. Дөрес, әле ул аларга кәҗә бәтиләрен күрсәтми, бөтен планны бозулары бар бит. Менә, озак тормас, кәҗә бәтиләренең әнкәләре азык эзләргә, сөткә китәр һәм шул вакыт бүре үз хыялын тормышка ашырыр да.

Бүренең явыз ниятен мескен кәҗә бәтиләре белмиләр шул. Бүре Тимерче Аюга (Зөлфәт Сафин) килеп үзенең телен шомартып, нечкәртеп бирүен үтенә, ә безнең Тимерче Аюыбыз үз һөнәренең остасы. Уйламый-нитми, бүрегә ярдәм кулын суза. Ул бит Явыз Бүренең нигә телен шомартканын да сорап тормый. Шулай итеп, Явыз Бүре кәҗә бәтиләрен алдап, урлап, үз өненә ташый. Бик күп бүләкләр белән Әнкә Кәҗә өйгә кайтса, ни күрә — исе китә, бәтиләрнең берсе дә калмаган. Утырып елый, бик борчыла, кая барырга белми. Әле ярый күршесе Тиен дусты (Таңсылу Касыймова) ярдәмгә килә. Шулай итеп алар бергәләп Явыз Бүре тозагыннан кәҗә бәтиләрен коткарып калалар. Менә шундый эчтәлекле, матур әкият күрсәтеп үтте нәниләребез.

Ә аннан соң кунак апалары нәни дуслары белән төрле уеннар, ярышлар оештырды. И, рәхәтләнде балалар төрле бәйгеләрдә катнашып, уеннарда гына түгел җыр, биюдә, нәфис сүздә дә сынатмадылар алар. Ә аннан соң пешекче Надя һәи Илфира апалары әзерләгән тәмле ашлар белән сыйландылар. Күкләребез аяз, дөньяларыбыз тыныч булсын, шушы дус, тату балаларның шат авазыннан авылыбыз гөрләп торсын иде.

Фәридә Борханова, Яңасала авыл китапханәсе мөдире.

Тукай һәм яз бергә атлый… (Укучыларыбыз иҗаты)

Яр Чаллы шәһәренең 41 нче мәктәбендә эшләүче “Ак каурый” түгәрәге иҗаты:

Акрошигырь

Тукай — бөек шагыйребез,

Улы татар халкының.

Көрәшкән ул милләт өчен,

Агарткан халык аңын.

Йөрәгенә сеңдергән ул,

Гасырларның тарихын,

Аңлаган барлык зарын!

 

Яз һәм Тукай

Менә яз килде,

Карлар да эреде.

Тургай җырлары

Җиһанга иңде.

Апрель җырында,

Кояш нурында,

Тукай моңнары

Бизи таңнарны.

Күңел шатлана,

Язга таң кала.

Тукай иҗатын

Белә  һәр бала!

 

Язгы матурлык

Кояш нурлары уйный,

Карны эретә.

Умырзая  да калка,

Урман яшәрә.

 

Кояш нурлары уйный,

Кошлары сайрый.

Илаһи матурлыкта

Күңелем җырлый.

 

Кояш нурлары уйный,

Табигать балкый.

Сихри моңнарга чумып,

Яз җырын җырлый.

Газизуллина Азалия, 4 В сыйныфы укучысы


Язгы кәеф

Яз килә, җырга күмеп,

Сайрый кошлар моңланып.

Яз килә, чәчәк сибеп,

Карыйм шуңа сокланып.

 

Яз килә, дәртләр биреп,

Уяна  дөнья шатланып!

Кояш карый куанып,

Тамчылар бии елмаеп!

Насырова Элина, 3 Б сыйныфы укучысы


***

Чәчәкләр үсә язгы урманда,

Әтием белән бардым мин анда.

Матурлыгына хәйраннар калдым,

Күңелемә саф илһамнар алдым.

 

Урман яшәрә, кояш елмая,

Ап-ак чәчәкләр язгы урманда.

Бу матурлыкка күңелем шатлана,

Кошлар да сайрый: язга куана!

Асылгәрәева Риана, 4 В  сыйныфы укучысы


***

Безгә дә кил син, кояш!

Җылыт, син, бу дөньяны!

Күгебез булсын аяз,

Чәчәккә күмелер яз!

 

Безгә дә кояш килде,

Яз кояшны яратты.

Болыннар чәчәк атты,

Кошларын да сайратты!

Рафикова Алина, 4 В  сыйныфы укучысы


Матурлыкның бер мизгеле

Нинди гүзәл болын,

Гүя яшел диңгез.

Аның чәчәкләре,

Матурлыгы чиксез!

 

Яшен яшьнәде,

Кинәт күк күкрәде.

Чәчәкләргә сеңде

Яңгырның яшьләре.

 

Кояш күз сирпеде,

Сөенде бар дөнья.

Салават күпере

Тибрәлә болында.

 

Матурлык мизгеле,

Күңелдә уелды.

Искиткеч гүзәллек

Хәтергә куелды.

Бакирова Миләүшә, 4 А  сыйныфы укучысы


Кояш күк Тукай

Кояшның елмаюы

Хисләремне уята.

Яңа өметләр биреп,

Гүзәл матур таң ата.

 

Кояшның елмаюы

Дөньяларны балкыта.

Егерме алтынчы апрель –

Бар җиһанны җылыта.

 

Тукай абый, рәхмәт сина,

Илһам бирдең син безгә.

Балалар елмаюы

Синең изге күңелдә.

 

Тукай абыйга рәхмәт,

Бизи безнең тормышны.

Халык бәхете өчен

Бирешмәде, тырышты.

Закирова  Әдилә, 4 В сыйныфы укучысы


***

Күңел кошым ник сайрамый диеп,

Өзгәләнеп лә күпме  җырлыйлар?!

Аңламаган икән яшь күңелем,

Җырлый, сыкрый, үксеп елый да.

 

Иң җылы сүзләрне эзли күңел,

Шигырь язам дип Бөек Тукайга.

Язгы көләч, җылы кояш кына

Тудыргандыр сине җиһанга!

 

Апрель аеның күркәм кичендә

Шатлык иңгән ана күңеленә.

Балакаена авырлыкларның

Белмәгәндер төшәсен иңенә.

 

Җилдәй җитез үткән гомеркәе,

Язмышына һич ялынмаган.

Кылычтан да үткен сүзе булган,

Милләтен ул һәрчак яклаган.

 

Бөек кешеләр  озак яшәмиләр,

Даһиларның гомерләре кыска.

Кырыс язмыш белән көрәшәләр,

Гомерен жәлләмичә керә утка.

Иванова Нина, 7 В сыйныфы укучысы


Иң матур тел

Иң матур тел, минем тел,

Тукай абый сөйгән  тел.

Сихри әкияләрен укып
Туймаган әле һичкем!

 

Мультфильмнар карыйбыз,

Шигырьләрен укыйбыз.

Аның  әсәрләренә

Рәсемнәр дә ясыйбыз.

 

Матур кичәләр үтә,

Тукайның хөрмәтенә.

Һич көчен җәлләмәгән,

Милләте хезмәтенә.

 

Без — киләчәге дөньяның,

Тукайның оныклары.

Телебезне сакларбыз,

Яуларбыз  бар дөньяны!

Сагындыкова Лилия, 4 Б  сыйныфы укучысы


Тибрәнә Тукай моңы

Яз килә, тамчылар тама,

Тибрәнәм күк бишектә.

Матур аһәңнәр булып,

Тукай моңын ишетәм.

 

Ишетелә Кырлай җыры,

Карлыгачлар җырында.

Тибрәнә Тукай моңы,

Кояшның нурларында.

 

Апрель саен киләбез

Без Тукай һәйкәленә

Дога кылып, чәчәк куеп,

Аның якты истәлегенә.

 

Илһам чыганагы булып яши,

Тукай безнең күңелдә.

Юл күрсәтә маяк булып,

Яктырта ул һәр көн дә!

Гатиятуллина Зилә, 4Б сыйныфы укучысы


Язлар җитә…             

Язлар җитә…Җилләр көч ала,

Үксеп елый-елый китә кар.

Бер дә бирешәсе  килми аның,

Гуя җирдә яшерен сере бар.

 

Яшерәсе килә аның ак юрганга,

Кайберләрнең начар эшләрен.

Кар эри дә, гуя бәреп чыга,

Җир-ананың ачы яшьләре.

 

Гөрләвекләр булып ага күз яшьләре,

Кайберләрнең мәнсезлегеннән.

Карагызчы, бөтен дөнья чүп-чар,

Бу шакшылык каян безгә килгән?!

 

Карлар киткәч, җилләр бар көченә,

Шул чүпләрне яшерергә тырыша.

Ә “кайберләрнең” моңа исе китми,

Юлын дәвам итә, күрмәмешкә салыша.

 

Яңгыр дәшә, Җир-ананың кызы,

“Пычратмагыз Җирне, кешеләр!”

Ай һәм кояш, җир, су   — бар да,

Гуя безгә шулай дәшәләр.

 

Ишетегез Җир-ананың зарын,

Пычратмагыз аны, кешеләр!

Табигатьтә һәрнәрсә үз урынында,

Бердәм, тату булып яшиләр…

 

…Кечкенә бер тырма тотып кулына

Сабый чыкты капка төбенә.

Әллә ишетеп, әллә күңеле куша,

Шаклар катып урам чүбенә.

 

Үтеп баручылар мактый аны:

“Алла ярдәм бирсен!”, диеп сөенә.

Сабый эшли, сабый тырыша,

Чисталыкка җирне төрергә.

 

Үтеп баручылар, ташламагыз чүпне,

Олылагыз сабый хезмәтен!

Чүпнең дә бар бит үз урыны,

Җир- анага күрсәт хөрмәтең!

Кашапова Диләрә, 7В сыйныфы укучысы


Каршылыклар аша йолдызларга    

Йолдызлар һәм без, нинди ерак ара,

Һәрберсе бит балкый үзенчә.

Кайсы таң атканны көтеп яна,

Кайсы төнне бизи сүнмичә.

 

Ә кайсысы атылып, җиргә иңә,

Гүя урыны кешеләр янында.

Ихтыярлы, саф күңелне сайлап,

Кабат яши кеше җанында.

 

Җирдә туа шулай йолдызлар,

Киң күңелле, күркәм, сабырлар.

Каршылыклар, авырлыклар үтеп,

Зур үрләрне алар яулыйлар.

 

Бирешмичә һичбер киртәләргә,

Ныклы, сынмас корыч адымнар.

Илне бизи, җирне нурга күмә,

Безнең янда җанлы йолдызлар!

 

Балкып яныйк!                                            

Кемгә күпме гомер биреләдер,

Ә мин тиңлим аны утларга.

Кемдер гомер буе пыскып яна,

Сүлпән яши, җитә туксанга.

 

Ә кайсысы яшен тизлегедәй,

Аҗагандай балкып бер яна!..

Ә бит аңда пыскып янган түгел,

Көчле янган утлар саклана.

 

Апрель иртәсендә туган Тукай,

Халкы өчен юлын башларга.

Дөрләп янган, гомере булган кыска,

Тиңлим аны язгы балкышларга.

 

Чәчәкләрне сөйми торган кеше,

Гомере буе яши аһ-зарда.

Илнең, җирнең матурлыгын күрми,

Ник яшидер шушы җиһанда.

 

Курыкма син, балкып бер янып ал,

Он(ы)тылырмын диеп уйлама.

Каләм-дустың, ут –коралың булсын,

Кирәк булса илең сакларга!

 

Яшә! Көрәш! Балкы! Ут булып ян!

Гөлкәйләрне килеп бер назла!

Тукай әнә кояш булып балкый,

Чәчәкләргә күмелә һәр язда!

Вагыйзова Гөлия Наил кызы, ана теле һәм әдәбияты укытучысы

8нче Март бүген! (“Ак каурый” түгәрәге иҗаты)

Чаллы шәһәренең 41нче мәктәбендә эшләп килүче “Ак каурый” түгәрәгенең нәни шагыйрьләре барлык әниләрне, әбиләрне, апаларны 8 Март бәйрәме белән котлый.

Җитәкчеләре:Вагыйзова Гөлия Наил кызы. 


Бәйрәм көткәндә       

8нче март килә, 

Иртәгә бәйрәм көне! 

Кыз кешеләр шатлана, 

Малайлар бүләк ала. 

 

Бәйрәмнәр һәрчак шулай, 

Күңелле узып китә. 

Күз ачып өлгермисең, 

Яңасы килеп җитә! 

Рафикова Алинә, 4 В сыйныфы  укучысы


Шатлык көтәбез    

Кояш нурлары бии, 

Күңелне шатлык били. 

Бүген күңелле бәйрәм 

8нче март белән. 

 

8нче март көне 

Бик тә шаян, күңелле! 

Ел да көтеп алабыз, 

Шуннан бәхет табабыз! 

Газизуллина Азалия, 4 В сыйныфы  укучысы 


Ике бәйрәм       

Менә бәйрәм җитте, 

Уйлап кара, нинди? 

Әлбәттә, кызлар көне –  

8нче март килде. 

 

Минем тагын бар шатлык –  

Әнинең туган көне! 

Әти безгә бүләк ясый, 

Ә әни шатланып йөри! 

Закирова Әдилә, 4 В сыйныфы  укучысы


Әниләр бәйрәме       

Бөтен кеше сөенә, 

Әниләр бәйрәменә! 

Зур бүләкләр бирәләр, 

Чәчәкләр һәм кәнфитләр. 

 

Һәр ел килә ул бәйрәм, 

Чәчәкләр бәйләм- бәйләм. 

Шатлана хатын-кызлар, 

Бүләккә лаек алар! 

Сагындыкова Лилия, 4 Б сыйныфы  укучысы 


8 Март      

Ә бүген безнең бәйрәм, 

8нче Март килгән! 

Без көтәбез бүләкләр, 

Бәйрәм бит бүген, бәйрәм! 

 

Бүләк көтә әбиләр, 

Серле карый әниләр! 

Хатын-кызлар дөньяны 

Матурлыкка күмәләр! 

Әхмәтгәрәева Азалия, 4 В сыйныфы  укучысы 

Әни кебек булу кирәк! (Укучыларыбыз иҗаты)

Әни кебек булу кирәк!

Әни кебек нурлы йөзле, 
Әни кебек киң күнелле,
Әни кебек йомшак куллы,
Әни кебек булу кирәк!

Аның кебек барысы өчен, 
Яну кирәк, көю кирәк.
Җир йөзендә иң кадерле,
Иң якыны- әни, димәк. 

Әни кебек булу кирәк!!! 

Әни, әби дигәндә…

“Ә” — ул әйбәт дигән сүз.
“Н” — ул назлы дигән сүз.
“И” — ул иң кадерлесе,
Иң кирәге дигән сүз.    

“Ә” — ул әхлаклы дигән сүз.
“Б” — ул бәхетле дигән сүз.
«И” — ул иң матур, сөйкемле,
Иң чибәре дигән сүз. 

 Нәфисә Акберова, Балтач районы Бөрбаш урта мәктәбенең 5нче сыйныф укучысы.

«Сабантуй» почтасыннан: Сау бул, Әлифба!

Кабатланмас балачак иленең иң зур бәйрәмнәренең берсе – Әлифба бәйрәме – Тылсым мәктәп-бакчада булып узды.

И, Әлифбам, син – тәүге фәннәрнең
Тәүге баскычы,
Син кадерле, син туган телемнең
Алтын ачкычы.

Чынлап та, һәрберебез хәтерлидер, зур белем дөньясына аяк атлавыбыз беренче китабыбыз – “Әлифба”дан башланган иде. Инде хәзер үзебезнең балалар безнең юлны кабатлыйлар. Балаларыбыз мәктәп бусагасын атлап керүгә, туган телебез хәзинәсен укытучы апалары булышлыгы белән “Әлифба” аша танырга өйрәнделәр.

“Әлифба” китабы 39 хәреф белән таныштырып, хәрефләрдән -иҗекләр, иҗекләрдән — сүзләр, сүзләрдән җөмләләр төзергә, хикәяләр укырга, сөйләргә өйрәтте. Без, ата-аналар, балаларыбызның укудагы һәр уңышына сөенәбез.

Бәйрәм “Тылсым” бакча мөдире Гөлназ Фирдәвес кызы Хуҗәхмәтованың котлавы белән башланып китте. Ул укучыларга “Әлифба” һәм “Азбука” китапларын, уңышлы тәмамлаулары турында диплом тапшырды. Киләчәктә балаларга тырышып укырга, дип, теләген юллады.

Укырга өйрәнәсе килгән Маша белән Аю, “Әлифба” һәм “Азбука” китаплары бәйрәмгә кунакка килгән иде. Балалар аларның сорауларына тиз һәм дөрес җавап таптылар, шулай ук матур итеп шигырьләр сөйләделәр, җырлар җырладылар, киләчәктә яхшы, белемле булып үсәргә вәгъдә бирделәр.

Шушы матур бәйрәмне эчтәлекле итеп оештырган 1нче сыйныф укучыларының сыйныф җитәкчесе Ания Хасип кызы Мусинага, озайтылган көн төркеме тәрбиячесе Алсу Илгиз кызы Гафуровага зур рәхмәтләребезне җиткерәбез. Аларга мактаулы да, шул ук вакытта, җаваплы да хезмәт юлларында сәламәтлек, сабырлык телибез.

Актаныш районының Актаныш авылындагы Тылсым мәктәп-бакчасының барлык 1нче сыйныф укучыларының ата-аналары исеменнән Ахметова Резеда Рөстәм кызы.

«Сабантуй» почтасыннан: “Иң яхшыларын укырга вакыт!»

Республикабызның балаларга хезмәт күрсәтүче китапханәләре оештырган  “Иң яхшыларын укырга вакыт: А.Алиш исемендәге премия лауреатлары китапларын укыйбыз” акциясенә безнең Арча районы Яңасала авыл китапханәсе дә бик теләп катнашты.

Акциягә әзерлек чорында укучыларны А.Алиш премиясе лауреатларының иҗаты белән якыннан таныштыру максатыннан “Иң яхшыларын укырга вакыт: А.Алиш исемендәге премия лауреатлары китапларын укыйбыз” дигән күргәзмә төзеп укучыларга тәкъдим иттем. Акциягә әзерлек чорында, аннан соң да күргәзмәдән 36 китап бирелде. Акциядә барлыгы 30 бала катнашты, кече яшьтәге мәктәп укучылары – 8, мәктәпкәчә яшьтәге балалар – 22.

Акция кысаларында иң элек Абдулла Алишның  үз әсәрләренә өстенлек бирдек. Аның “Куян кызы”, “Койрыклар” әкиятләреннән өзекләрне курчак театрына йөрүче укучылар сәхнәләштереп нәни дусларына тәкъдим иттеләр. Бүгенге Акциягә 2019 елда 1нче сыйныфка укырга керәчәк мәктәпкәчә яшьтәге балаларны китапханәгә кунакка чакырып алар алдында чыгыш ясадык. Аннан китапханәче Фәридә апалары  Ш.Галиев, Л.Лерон шигырьләрен укып үтте, балалар язучыларның шаян шигырьләрен яратып тыңладылар, Ленар Шәехның  табышмакларына берсен берсе уздыра- уздыра җаваплар таптылар, клуб мөдире Гөлназ апалары Рәшит Бәшрнең “Сабантуй батыры” хикәясе белән таныштырды, аны тыңлап укучылар тизрәк  җылы, сабантуйлы җәй җитүен теләделәр, ә инде яраткан язучылары  Робер абый Миңнуллин шигырьләрен укучылар үзләре бик теләп укыдылар. Очрашуыбыз бик җылы мөнәсәбәттә үтте. Бик күп әсәрләр зур кызыксыну белән укылды. Шушындый Акцияләр алга табада оештырылсын без бик теләп катнашыр идек дип кенә телисе кала.

Фәридә Борһанова, Арча районы, Яңасала авыл китапханәсе мөдире.