Көрәшче Сәгыйть Гыйниятуллин: «Балаларга акча кызганмаска кирәк!» (фото, видео)

Сабантуйларында мәйдан тоткан һәр батыр үз артыннан дәвамчы калуын тели торгандыр. Теләче районында гомер кичерүче легендар көрәшче, РСФСРның спорт остасы Сәгыйть Гыйниятуллин бу яктан бәхетле: үз төбәгенең генә түгел, Татарстан, Россия, хәтта дөнья күләмендә танылу алган өч көрәшче малай һәм билбау көрәшендә мәйдан тотып килүче кыз тәрбияләгән кеше бит ул!

Оныклар да көрәшеп үссен: Теләчедә Сәгыйть Гыйниятуллин призына көрәш бәйгесе үтте  

Башкалардан аерып торган тагын бер сыйфаты бар әти кешенең. Ул бервакытта да улларына келәм көндәше әзерләүдән курыкмады. Районда үз призына көрәш турниры оештырды, шунда улларын чыныктырды, беренче җиңелүләрен күрде, җиңәселәренә ышанды һәм шул рәвешле үз улларын гына түгел, Теләчедә башка бик күп батырлар әзерләп булуына да ихластан сөенде. 

Быел турнирны 27нче тапкыр оештырабыз. Үткәрелми калган бер ел да юк. Беренче елларда улларымны җитәкләп йөргән булсам, бүген менә кече улымның олы улы белән килдем, – дип оныгы Салават белән таныштырды безне Сәгыйть абый. – Бүген карап кайтыр, киләсе еллларга үзе дә келәмгә чыгар. Оныклар да көрәшеп үсәргә тиеш. 

…Күптән түгел “Сабантуйдан – олы мәйданга” китап дөнья күрде. Шуны басмада Сәгыйть Гыйниятуллин исеме күп тапкырлар телгә алына. “Саба районы Олы Мишә урта мәктәбендәге татарча көрәш түгәрәгенә спорт остасы Сәгыйть Гыйниятуллин җитәкчелек итә. Арендатор булып, көне буена тракторы белән басуда эшләсә дә, кичләрен спорт залында малайлар янында очратасың аны. Аның ике шәкерте – Рөстәм Хәбибуллин белән Айнур Сафин чемпион булдылар”, – дип язылган 1990 еллар белән бәйле истәлектә. 

Кандадыр инде ул минем. Үз артыбызда дәвамчылар булуын теләдем, – ди Сәгыйть абый үзе. – Үз призыма ярыш уздыруның да төп асылы шул – алмаш үстерү. Турнирдагы бүгенге көндәшлек иртәгә уңыш китерәчәк. Көрәшмичә генә ныгып булмый. Менә шундый турнирлар аша малайлар ныгый, дуслаша, сәламәт буын тәрбияләнә. 

Генералга күрсәтерлек бәйге 

Теләчегә кайту сәбәпләре мөһим түгел, ә менә районның “Батыр” спорт комплексында узган быелгы бәйгене Татарстан Республикасының ДОСААФ региональ оешмасы җитәкчесе, генерал-майор Дамир Динниуловның тамаша кылуын әйтми калдырырга ярамый. 

Сокланам, – дип тел шартлатты ул ачылыш тантанасына чыгып баскан 100гә якын көрәшчене күргәч. – Ватаныбызны сакларлык егетләр үсә бит. Сайлаган юлыгыздан тайпылмагыз гына. 

Теләчедә көрәш бәйгесе уздыралар икән, генераллар тамаша кылса да йөзгә кызыллык килә торган түгел. Ачылыш өлеше – мәдәни тамашага әйләнсә, ә келәмдәге бил алышлар һәрчак җитди каршылык белән уза. 

2003 елгы һәм аннан кече яшьтәге үсмерләр 13 авырлык үлчәвендә бил алышты бу юлы. 10 мәктәптән 97 көрәшче җыелган. Иң күп көрәшче – Теләче мәктәбеннән. Аларны көрәш серләренә Сәгыйть абыйның уллары Фирзәр белән Илдар өйрәтә. Команда беренчелеген дә шулар отты.  

Мәктәпкәчә яшьтәгеләр өчен дә аерым үлчәү авырлыгы оештырганнар. Анысында Теләченең танылган көрәшчесе Зөлфәт Ибраһимовның улы Адель мәйдан тотты. Шул ук авырлыкта өченче урынга гына калганына үпкәләп, мышык-мышык борын тартып торган Ильясның әтисен дә яхшы беләбез. Илдар Мараковның  улы булыр ул! Кемдер улын, кемдер оныгын көрәштерә мондый бәйгеләрдә. Ә мактау баскычына менгән һәр көрәшче затлы кубокка ия була. 

Балалар өчен акча кызганмаска кирәк, – ди Сәгыйть абый. – Әти-әниләрен сөендерсеннәр әле. Аларның рәхмәтен ишетү ни тора! 

Ярышның чемпионнары – Адель Ибраһимов (Теләче), Азат Мусин (Теләче), Ибраһим Хәйретдинов (Баландыш), Раил Тимербаев (Баландыш), Рамил Антонов (Теләче), Ислам Кәримуллин (Олы Мәтәскә), Наил Шакиров (Баландыш), Әнәс Галиуллин (Иске Җөри), Марсель Дәүләтшин (Югары Кибәхуҗа), Антон Иванов (Олы Нырсы), Ранил Шәкүров (Олы Нырсы), Фәрит Яруллин (Олы Мишә), Илфир Баев (Үзәк), Багир Зарипов (Теләче). 

Фәрит САЛИХОВ

Казан чаңгы марафонына әзерләнә: итәкле җиңүчегә — 5 мең сум!

Казан читендәге Юдино бистәсендә урнашкан “Локомотив” стадионында чаңгы ярышлары буенча чираттагы Казан марафоны уза: ярышырга да, тамаша кылырга һәм ял итәргә дә мөмкин булачак.

Казан марафоны 10 мартта уза. Теркәлү эше күптән алып барыла. Иң ерак ара – 50 чакрымга узышырга 400 катнашучы теләк белдергән инде.

– Икенче ел рәттән марафон 8 март – Халыкара хатын-кызлар көне рухында уза. Шуны истә тотып, гүзәл затлар өчен махсус узыш билгеләдек. Ул итәкле ярыш, дип атала. Алар өчен ара ерак түгел – 500 метр гына, – дип белдерделәр Татарстанның Чаңгы ярышлары һәм биатлон федерациясе матбугат хезмәтеннән.

Ара ерак булмаса да, бүләге саллы. Итәк киеп чаңгы юлына баскан һәм җиңүче булган хатын-кызны 5 мең сум күләмендә бүләк көтә. Хәтта җиңмәсәң дә шул ук суммага лаек булу мөмкинлеге бар. Иң мөһиме – киемең үзгәлеге белән аерылып торсын!

Әмма шунысын истән чыгармагыз: итәкле чаңгычылар ярышы марафонга бер көн кала – 9 мартта төгәл көн уртасында башлана.

Ике ел элек Казан чаңгы марафоны ярты гасырлык юбилеен билгеләп үтте. 1968 елның 24 мартында узган тәүге ярыштан соң әлеге марафонның бер генә ел да уздырылмый калганы юк. Хәзер инде ул илнең 20дән артык марафонын берләштергән “Russialoppet” халыкара хәрәкәте составына кергән ярыш.

Казан марафонының төп оештыручылары – Татарстанның Чаңгы ярышлары һәм биатлон федерациясе белән башкала мэриясе барлык катнашучыларны шаккатырырга җыена. Ярышларның гомуми приз фонды – 1 миллион сумнан артык булачак!

– Әлеге чыгымнарны соңгы өч елда федерация президенты Илшат Фәрдиев күтәрә, – дип белдерделәр федерациядән.

Ярышларның мәртәбәле кунаклары арасында дүрт тапкыр Олимпия чемпионы Николай Зимятов белән ике мәртәбә Дөнья кубогы иясе Александр Завьяловны да күреп булачак.

50 чакрым араны иң беренче булып узган ир-ат спортчыга – 150 мең, ә хатын-кызларга 100 мең сум акча бирелә. Хәтта унынчы булып килсәң дә начар түгел – тырышлыгың 15 һәм 10 мең сум белән бәяләнә.

Казан марафонында катнашучылар өчен 25 һәм 5 чакрым арага узышлар да каралган. Чаңгы юлына 700ләп кешенең басуы көтелә. Бу иң беренче ярышка крааганда 30 тапкырга күбрәк дигән сүз.

P.S. Казан марафонында катнашу өчен теркәлү түләүле.

Фәрит САЛИХОВ

Фото: ski-tatarstan.ru

Татарстан командасы Чаңгы ярышлары буенча Россия Кубогында җиңү яулады

«Без Кубокны кабаттан республикага кайтардык – бу безнең өчен бик кадерле! – ди Татарстанның Чаңгы федерациясе президенты Илшат Фәрдиев кадерле Кубокны кулына алуга. – Мондый җиңүне безнең узышчылар инде икенче тапкыр яулый. 2017 елда Татарстан чаңгы ярышлары тарихында безнекеләр беренче тапкыр бу Кубокның җиңүчеләре булган иде. Һәм менә без бу исемне кабат үзебезгә кайтардык. Безнең команда кабат Россиядә – беренче!».

Бүген Сыктывкарда (Коми Республикасы) 2018-2019 еллар сезонында Россия Кубогының финалы тәмамланды. Иң җаваплы минутларда ТРның Чаңгы ярышлары һәм биатлон федерациясенең президенты Илшат Фәрдиев спортчылар белән янәшә булды — ул аларга көч бирергә дип Сыктывкарга үзе килде.

Ярышлар Коми Республикасының Раиса Сметанина исемендәге чаңгы комплексында узды. Бу стартларда 47 регионнан килгән 250дән артык чаңгычы катнашты.

Команда белән 3950 очко җыеп, Татарстан чаңгычылары беренче булды. Икенче урынга калган Коми командасы 2098 очко җыйды. Төмән өлкәсе чаңгычылары 1544 очко белән өченче урында булды.

Барлыгы Татарстан спортчылары Россия Кубогының төрле этапларында 19 медаль яулады: 5 алтын, 7 көмеш һәм 7 бронза. Командабызның лидерлары исәбендә булган Артем Николаев, Андрей Феллер, Лариса Рясина, Светлана Кузнецова шәхси зачетларда да яхшы уңышка ирештеләр.

«ТРның Чаңгы ярышлары һәм биатлон федерациясенең бу уңышлары – спортчыларның, тренерларның, сервисмен һәм табибларның уртак эше нәтиҗәсе, – диде Илшат Шәех улы Фардиев. – Без республикабыз Президенты Рөстәм Миннихановның ярдәмен дә гел тоябыз. Аның белән очрашканда федерациябез алдында торган бурычларны, спортчыларның чаңгы ярышларына әзерлекләре турында фикер алышабыз. Президентыбыз безнең алга куйган бурычлар үтәлде – Олимпиадада, илебез чемпионатында медальләр яуланды. Хәзерге вакытта без эшебезне алга таба да уңышлы дәвам итәргә тиеш».

Фото: ski-tatarstan.ru

Татарстанның Чаңгы федерациясе президенты Илшат Фәрдиев Сыктывкарда безнең команда өчен җан ата

Коми Республикасындагы Сыктывкар шәһәренә чаңгы ярышларына килгән Татарстан командасы өчен бүген аеруча «җылы» көн булды. Чөнки спортчыларыбыз өчен җан атарга һәм аларның уңышларына бергә сөенергә дип ТРның Чаңгы ярышлары һәм биатлон федерациясенең президенты Илшат Фәрдиев килгән. Чираттагы ярыш алдыннан ул спортсменнар һәм тренерлар белән очрашып, аларга Россия Кубогы финалының соңгы көннәрендә уңышлар теләде.

Исегезгә төшерәбез, Сыктывкарда чаңгы ярышлары буенча Россия Кубогы финалы уза. Командалар арасында безнекеләр әлегә беренче урында бара, икенче урында —  Коми Республикасы, өченчедә — Төмән өлекәсе чаңгычылары. Шәхси зачетта Россия Кубогы лидерлары — Лариса Рясина (Татарстан Республикасы) һәм Андрей Парфенов (Төмән өлкәсе).

Татарстан командасының бу сезонда чаңгы ярышлары буенча Россия Кубогының төре этапларында алынган барлыгы 18 медале бар: 5 алтын, 7 көмеш һәм 6 бронза.

26 февраль көнне иң көчле спринтерларны билгеләделәр. Командалар спринтта классик стиль белән узыштылар. Нәтиҗәдә Татарстан командасы 2нче урынны яулады. Ә бүген — финалның соңгы көнендә — чаңгычылар скиатлон буенча ярышачаклар (15/30 км).

Сыктывкарда уздырылган финал нәтиҗәләре буенча хатын-кызлар һәм ирләр арасында Россия Кубогы җиңүчеләре генә түгел, шулай ук Көнчыгыш Европаның Континенталь Кубогы лидерлары да билгеле булачак. Россия Кубогы финалының өч ярышы нәтиҗәләре Континенталь Кубокның соңгы этабында да исәпкә алыначак. Бу узышларда FIS Дөнья Кубогында өстәмә шәхси квота буенча стартка чыга алачак җиңүчеләр дә билгеле булачак.

Фотолар: ski-tatarstan.ru

Татарстан чаңгычылары бүләк ясады!

23 февраль — Ватанны саклаучылар көне уңаеннан Татарстан чаңгычылары берьюлы ике ярышта җиңеп спорт сөючеләренә бүләк ясадылар!

21-24 февральдә «Ялта-Зәй» чаңгы базасында 17-18 яшьлек чаңгычылар Бөтенроссия ярышларына җыелды. Әлеге ярышлар Олимпия чемпионы (1972), дөнья чемпионы, СССРның атказанган спорт остасы, Зәй төбәгендә туып үскән Федоор Симашевның якты истәлегенә багышланды. 200гә якын спортчы Россиянең 20 төбәгеннән килде. 846 очко җыеп, Татарстан чаңгычылары пьедесталның иң биек баскычына менде. Икенче урынны Төмән спортчылары (600 очко) яулады, ә өченче баскычта Новосибирск өлкәсе (340 очко) спортчылары калды.

Шунысы мөһим: бу ярышлар Россия беренчелеге финалына сайлап алу булып тора.  Ә анда уңышлы чыгыш ясаганнар исә Үсмерләрнең Олимпия фестиваленә эләгү мөмкинлеге бар.

 

Чаңыгычыларның икенче бүләге – һәвәскәр спортчылар арасында Россия Беренчелегендә җиңү. 19-23 февраль көннәрендә Киров өлкәсендә 30 төбәктән 400 дән артык чаңгычы көч сынашты. 18 яшьтән башлап 89 яшькә кадәр булган спортчылар арасында төрле елларда чемпион булганнар, төбәкар ярышларда җиңү яулаган чаңгычылар бар иде. Татарстанлылар монда да – беренче (823 очко)! Икенче урында – Киров өлкәсе (809 очко), өченчедә – Самара өлкәсе (779 очко).

Фотолар: ski-tatarstan.ru сайтыннан

“САБАНТУЙ”ярышы – рекордка китергән көрәш (ФОТОЛАР)

Балачакта ишеткән әкияттәге өзекне хәтерлисезме: “Дию пәрие белән Алып батыр җиде көн һәм җиде төн көч сынашалар…” Бүгенге заманда әлеге әкият сюжетын хәтерләткән күренешләр бармы икән ул?

Чемпионлык җиңел килми

Дию пәрие урынына – көрәшче егетләр, һәм җиде тәүлек түгел – ике көн. Әйе, Биектауда узган көрәш ярышлары нәкъ менә әкияткә алып кергәндәй булды шул. Биектауда “Сабантуй” журналы призларына 34 нче тапкыр узган көрәш буенча Татарстан беренчелегенә быел 565 яшь батыр бил алышырга килгән иде! Бу – рекорд! Узган ел 500гә тулмаган катнашучылар саны быел әнә шуның кадәр арткан. 20 февраль көнне иртән башланган алышлар шул көнне кичке җидегә кадәр дәвам итте, икенче көнне исә ярымфинал һәм финал ярышларын уздырып бүләкләү вакытында кичке эңгер төшкән иде инде. Әкияттәге күренешкә ошамыйча тагын ни булсын инде бу!

Егетләр дә кулларына сөлге тоткач көндәшенә тиз генә җиңелеп чыгарга уйламый. Уен эш түгел: чемпион калган батырлар Татарстан командасы составында Россия данын яклаячак бит!

 

– Бу ярышларның төп үзенчәлеге шунда: 13-14 һәм 15-16 яшьлек егетләр беренче тапкыр олы мәйданга, Татарстан күләмендәге зур ярышка чыгалар. Монда алар зур чыныгу алалар. Ә җиңүчеләр исә 15-16 мартта Казанда узачак Россия беренчелегендә Татарстан данын яклаячак, – дип Татарстан Республикасы Көрәш федерациясе башкарма директоры Равил Хәйруллин көрәшче егетләрне алдан дәртләндереп тә куйды. Мондый мөмкинлекне кемнең генә кулдан ычкындырасы килер иде микән?

Лидерлар алышына

“Сабантуй” журналы призларына Татарстан беренчелегендә ике яшь категориясе буенча чемпионнарны узган ел ачыклый башладылар. 13-14 (кечкенә үсмерләр) һәм 15-16 яшьлек (урта үсмерләр) 9 ар авырлык категорияләренә бүленеп ярышалар. Димәк, бер көрәшче егет күп дигәндә 4 тапкыр “Сабантуй” чемпионы булып танылу мөмкинлегенә ия. Быел ике чемпион узган елгы титулларын саклап кала алдылар: Әлмәттән Рубин Раджабов узган ел 40 кг авырлыкта җиңү яулаган иде, быел исә 50 кг авырлыкта беренче калды; Түбән Кама егете Айзат Гыйниятуллинга исә ике ел рәттән 75 кг авырлыкта тиңнәр юк. Әле киләсе елда да бу егетләрнең “Сабантуй” турнирында катнашырга яшьләре узмый. Димәк, өченче тапкыр чемпион исемен яулау мөмкинлеге бар.

–  Бөтен районнарның да диярлек яхшы көрәшчеләре бар. Шулай да Казанның Мәскәү районы егетләренең әзерлеге шаккатырды. Тренерлары Николай Крылов тырышканы күренеп тора. Авыл районнары арасында инде Балтач, Кукмара, Әлмәт, Мамадыш егетләре башкалардан бер башка өстен булдылар, быел да шуны тагын бер кат дәлилләделәр, – ди Равил Гарифулла улы ярышка бәя биреп. Бу сүзләрдән Татарстанда балалар арасында ныклап көрәш үскән төбәкләрне  күзаллап булыр иде.

Узган елгы нәтиҗәләр белән чагыштырганда, ике яшь категориясендә дә җиңүче командалар үзгәрде. Кече үсмерләр арасында былтыр икедә калган Саба командасы быел беренчелекне яулады, урта үсмерләр арасында исә шулай ук узган ел икедә калган Балтач командасы барысыннан да өстен булып чыкты. Сүз уңаеннан, 2018 елда ике яшь категориясендә дә Мамадыш командасы беренче урында калган иде.

“Сабантуйдан – олы мәйданга”

Яшь көрәшчеләргә чын мәгънәсендә бәйрәм оештырылган иде Биектауда. Беренчедән, ике көн дәвамында көрәш залында Татарстан, Россия һәм күп тапкырлар Дөнья чемпионы, бүген зурлар арасында иң танылган көрәшчеләрнең берсе Раил Нургалиев ярышларны күзәтте. Яшь егетләр атаклы спортчы белән фотога төшеп, аның киңәшләрен тыңлап тәҗрибә тупладылар.

– Без көрәшкәндә ярышларда моның кадәр кеше күп булмый иде. Димәк, Татарстанда көрәшчеләр саны арта, балалар арасында узган бу ярыш шуны күрсәтә. Без, үз чиратыбызда, яшьләргә үрнәк булып, аларны киләчәктә көрәш белән шөгыльләнергә этәрергә тиешбез. Шулай да, уңышка ирешү кешенең үзеннән генә тора, – дип фикерләре белән уртаклашты Раил. Сүз уңаеннан, Раил бер атна элек Актанышта узган “Ватаным Татарстан” газетасы гамәлгә куйган Муса Җәлил исемендәге турнирда җиңү яулый алмагач, киләсе ярышларга ныклап әзерләнергә сүз бирде. Шулай да Данил Галиев истәлегенә турнирда катнашмаска уйлаган. “Вакыт күрсәтер, әлегә физик халәтемне кайгыртып, үз категориямдә көрәшер өчен җитмәгән авырлыкны җыярга уйлыйм”, – диде ул безгә.

Икенчедән, “Сабантуй” журналы редакциясе ярышка килгән һәр командага һәм призлы урын яулаган көрәшчеләргә яңа гына табадан төшкән “Сабантуйдан – олы мәйданга» дигән китапны бүләк итте. “Сабантуй” (“Яшь ленинчы”) журналының 95 еллыгы уңаеннан чыгарылган әлеге китапның төзүчесе – журналыбызның әдәби мөхәррире Фәрит Салихов. Авторның сүзләре көрәш сөючеләрне берләштерә, уртак хезмәткә өнди:

– Милли көрәшебезнең матбугат чаралары белән бәйле традицион турнирлары бар. Үсмер көрәшчеләр “Яшь ленинчы” газетасы, соңрак “Сабантуй” журналы призына бил алыша. Менә шунда чыныгу алган малайларыбыз еллар узу белән олы мәйданга юл яра. Безнең максат – үсмерләр арасында Татарстан чемпионы булган көрәшчеләребезнең исемен барлау, турнир тарихын эзлекле җепкә тезү һәм киләчәк буынга тапшыру.

Илназ Фазуллин


13-14 яшьлекләр арасында җиңүчеләр:

 

15-16 яшьлекләр арасында җиңүчеләр:


Илназ Мөхәрләмов фоторлары