Ил, туган җир, ватан турында татар халык мәкальләре


* Алтын-көмеш яуган җирдән туган-үскән ил артык.
* Асыл кеше алтын дип үлмәс, халкым дип үләр.
* Ата-бабам торган җир,
Кендек каным тамган җир.
* Атаң да җир, анаң да җир.
* Ат туйган җиренә,
Ир туган иленә тартыр.
* Аягы яман түрне болгар,
Авызы яман илне болгар.
* Бердә түгел, илдә көч.
* Береккән ил бозылмас.
* Бер төкерсә, бер була,
Ил төкерсә, күл була.
* Болгар йорты — Идел йорт,
Идел эче — имин йорт.
* Ватанга хезмәт — үзеңә хезмәт.
* Дустыннан аерылган җиде ел елар,
Иленнән аерылган гомер буе елар.
* Җирсез-йортсыз ил булмый,
Ашсыз-сусыз көн булмый.
* Җир-су дигән җирсендерә,
Йөрәкләрне җилкендерә.
* Җир-суы бар җирен сөйләр,
Ил-йорты бар илен сөйләр,
Ил-йорты юк ниен сөйләр?
* Җир тартмаса, су тарта.
* Зәңгәр бака үз сазын танымас.
* Идел буе бәрәкәтле җир.
* Идел кичми ил булмый.
* Ил аткан таш ерак китә.
* Ил ачуы — яман ачу.
* Ил белән этәргәч, тау күчкән.
* Илгә таянган — Идел кичәр.
* Ил гамен җиңгән ир ил агасы булыр (Гамен җиңгән — кайгысын йоткан).
* Илдә булса иренгә тия.
* Илдә булса үлмәссең,
Илсез көнең күрмәссең.
* Илдә илле төрле кеше була.
* Илдә йөргән ил таныр,
Кырда йөргән җир таныр.
* Илдән берәр җеп җыйсаң да, ятимгә бер күлмәк була.
* Иле иркеннең көне иркен.
* Илен белмәгән игелексез,
Халкын белмәгән холыксыз,
Нәселен белмәгән нәсәпсез.
* Илен белмәгән әләкче булган.
* Илен белмәгән тиле.
* Иле ныкның биле нык.
* Иленнән аерылган — канаты каерылган.
* Ил илдән калса, иргә намус.
* Ил иле белән, бака күле белән.
* Ил ил белән,
Тегермәне җил белән.
* Ил илнең ит туравы башка.
* Ил — илнең көзгесе.
* Ил иргә, ир илгә таяна.
* Ил йоласыз булмас.
* Ил көче — Идел көче.
* Ил күрү — бурыч.
* Илле елда ил яңарыр.
* Илнең яме иле белән,
Ватан яме җире белән.
* Ил купса, Идел кубар,
Авыл купса, давыл кубар.
* Ил намусы — ир намусы.
* Илнең утына ян,
Бозына — туң!
* Илсез кеше — телсез сандугач.
* Ил теле им булыр.
* Ил телен алмаган имгәккә калыр.
* Ил эче алтын бишек.
* Ил яхшылыкны онытмас.
* Ипле кеше иленнән китми!
* Иренчәк йорт ил булмас,
Ил булса да гөл булмас.
* Ир кадере ил белән.
* Ирләр киңәше ил корган.
* Күлдә йөргән коңгыр каз
Чүл кадерен белмидер;
Чүлдә йөргән дуадак
Күл кадерен белмидер.
* Кичә йомыркадан чыкты, бүген кабыгыннан җирәнә!
* Исең барда ил таны,
Көчең барда җир таны!
* Көтү ташлаган куйны бүре алыр.
* Кайтыр юлга чыккач, ат та елдамлана.
* Качын китсәң дә чәчеп кит, кайтуыңа аш булыр.
* Качыр әйткән: әти-әниемне сора, фамилиямне сорама.
* Кардәш җыелса, кавем булыр,
Сыер җыелса, савым булыр.
* Очырырга җил көчле,
Узышырга ил көчле.
* Сыерчык диңгез артына китсә дә үз туган оясына кайта.
* Таянма билеңә, таян илеңә.
* Ташлама илеңне, кан басар күзеңне.
* Туган җиргә туың (ту — байрак) тек.
* Туган җирдәй җир булмас,
Туган илдәй ил булмас.
* Туган илең — туган анаң.
* Туган илнең кадерен читтә йөрсәң белерсең.
* Туган илнең эте дә якын.
* Туган туфракка баскан эз суынмый.
* Туган-үскән җирдән дә матур җир булмас.
* Халык йорты — туган ил.
* Халык көе еракка ишетелер.
* Халык көче таш яра.
* Халык картаймый.
* Халыкка ошаса, тәкмәч ат!
* Халыкка хыянәт — Ватанга хыянәт.
* Һәр халыкның бер холкы бар.
* Үзем өчен туганмын,
Илем өчен үләрмен.
* Үз илем — алтын бишек,
Кеше иле — үтә тишек.
* Үз илем үземә кадерле.
* Үз илең гөлстан,
Кеше иле гүрстан.
* Үз халкыңны үз итсәң, ят халыкка кол булмассың.
* Үз халкын сөймәгән башка халыкны да сөймәс.
* Үлсәң дә туган җиреңә ябыш.
* Фәлән җирдә файда бар,
Үз җиреңдәй кайда бар?
* Һәр гөл үз сабагында чәчәк атар.
* Һәр илнең үз йоласы.
* Һәркемнең үз Ватаны алтын, йөрәк төбе ялкын.
* Чит җирнең читен минутлары күп була.
* Чит җирдә мал да җирси.
* Чит илнең карчыгасы — үз илеңнең каргасы.
* Читтә йөргән тарыгыр,
Туган илен сагыныр.
* Чыпчык та "чытырманым!" дигән.
* Чыпчык чыбыгым, ди,
Карга каеным, ди.
* Эт тә үз йортын белә.
* Этнең тамагы кайда туйса, иле шунда.
* Эт ыруын танымас.
* Йә халыкка ияр,
Йә халыкны иярт!

 

"Нәкый Исәнбәт. Татар халык мәкальләре" китабыннан

 

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
  • Тимераяклар кайчан барлыкка килгән? Иң борынгы тимераякларны Швейцариядәге күл төбеннән табып алганнар. Алар сөяктән эшләнгәннәр, аякка бәйләп куяр өчен юка күн тасмалары да булган. XV гасырда Даниядә металл пластиналар беркетелгән агач...
    426
    0
    0
  • Баланың йокы урыны дөресме? Дөрес сайланган карават һәм матрас баланың йокысы әйбәт булсын өчен генә түгел, сәламәтлеге өчен дә бик мөһим.
    808
    0
    0